Bitcoin Solo Οδηγός εξόρυξης CGMiner among Up BTC Rank Check εγγραφής Πότε θα ξεκινήσει η Butcoin Futures Bitcoin Price Peak Με τις bitcoins που πραγματικά κερδίζετε Όταν η φούσκα bitcoin σκάει Bitcoin γραμμένο σε ποια γλώσσα μακρά bitcoin Καλή bitcoin εμπορικά βιβλία bitcoin Reddit bitcoin Διαχείριση κεφαλαίων που αγοράζει bitcoin σε ποια χώρα bitcoin νόμιμη τι σημαίνει bitcoin για το μέλλον Bitcoins Minen για ανδρείκελα Στοίχημα με Ο Bitcoin θα αντικαταστήσει το δολάριο Μπορείτε Κόστος συναλλαγής Πώς να καταθέσετε Bitcoin στους φόρους Βαθμολογία Bitcoin στο Πακιστάν σήμερα Κορυφαίοι τρόποι να κερδίσετε bitcoin Δεν υπάρχουν κωδικοί μπόνους κατάθεσης bitcoin καζίνο εταιρείες που παράγουν bitcoin Αποστολή Bitcoin Τιμή χρυσού bitcoin μετά από πιρούνι Χρησιμοποιώντας το Amazon στο δικό μου Bitcoins Bitcoin μετρητά σήμερα προβλέψεις Αγοράζοντας μεγάλες ποσότητες bitcoin BTC Lights John Lewis Ενσύρματη κατανάλωση ενέργειας Bitcoin Διαμόρφωση Δεν παίρνω την εξόρυξη bitcoin Bitcoin Trading Master Game πιο Cryptocurrency Bitcoin συζήτηση ομάδας Δίκτυο αστραπής Bitcoin Twitter Πώς επηρέασε ο Bitcoin στον κόσμο Γιατί ο BTC dating club Duncraig Australia to purchase 性交友网站 苗栗縣 спонсор Новосибирск ищет девушку بهترین سایت های دوستیابی رایگان ساكزایران
Τελευταία Νέα
Κερδίστε προσκλήσεις για την παράσταση «Θηλιά» «Το αγόρι στο θεωρείο» της Αγγελικής Δαρλάση στο Εθνικό Θέατρο Δείτε νέες φωτογραφίες από την παράσταση «Η Σιωπηλή Λίμνη» Κερδίστε διπλές προσκλήσεις για την παράσταση «Το καινούργιο Παιδί» Θεοφανία Παπαθωμά: Αποχώρησε ξαφνικά από την παράσταση που πρωταγωνιστούσε Είδα τις «Μάγισσες του Σάλεμ», σε σκηνοθεσία Νικορέστη Χανιωτάκη Έφη Μουρίκη: «Όσο πιο συνειδητές είναι οι επιλογές σου, τόσο μεγαλύτερη δύναμη έχεις να πληρώσεις το κόστος» «Αυτός και το παντελόνι του» έρχονται δωρεάν στις οθόνες μας Ο Θοδωρής Γκόγκος με Γκόγκολ στο Θέατρο Δρόμος Κερδίστε προσκλήσεις για την παράσταση «Το Μαύρο κουτί» Στο Θέατρο Τέχνης θα ακουστούν «Μικροί πυροβολισμοί μέσα στη νύχτα» Κερδίστε Προσκλήσεις Για Την Παράσταση «Η Κληρονομιά» «Σέρρα –Η Ψυχή Του Πόντου»: Κερδίστε προσκλήσεις Γυναικείοι Μονόλογοι: Η τάση της σεζόν (αφιέρωμα) Κερδίστε προσκλήσεις για την παράσταση «Μαθήματα Κωμωδίας»
 
Μαρία Κακαλή

Μαρία Κακαλή

Η Μαρία Κακαλή είναι εκπαιδευτικός και ζει στην Αθήνα. Είναι φοιτήτρια του Τμήματος Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Αγαπά τη Λογοτεχνία, τη ζωγραφική και τη μουσική. Θα ήθελε να έχει γνωρίσει τον Ελύτη, του οποίου την ποίηση λατρεύει. Πιστεύει πως η Τέχνη σε φέρνει πιο κοντά στην ευτυχία.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Από τη Μαρία Κακαλή 

Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών που διαδραματίστηκαν ύστερα από την αποχώρηση του ηθοποιού Άρη Σερβετάλη από τη θεατρική παράσταση «Ρινόκερος» του Ευγένιου Ιονέσκο, συνέπεσαν με τη συμπλήρωση 112 χρόνων από τη γέννηση του «πατέρα» του θεάτρου του Παραλόγου. Ο δραματουργός που γεννήθηκε στη Σλάτινα της Ρουμανίας στις 26 Νοεμβρίου 1909, έμελλε να αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του στην Τέχνη.

Ο Ιονέσκο πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο Παρίσι, το οποίο αναγκάστηκε να εγκαταλείψει μετά το διαζύγιο των γονέων του. Εν συνεχεία, μετοίκησε με τον πατέρα του στη Ρουμανία, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Γαλλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου, ενώ αναγορεύτηκε καθηγητής της γαλλικής γλώσσας.

Το 1928, και παρά την έντονη διαφωνία του πατέρα του, ο Ευγένιος επιδόθηκε στην ενασχόληση με την ποίηση και τη λογοτεχνία, δημοσιεύοντας το πρώτο του ποίημα με τίτλο «Bilete de papagal». Δύο χρόνια αργότερα, κοινοποίησε την κριτική του για τον Ρουμανό ποιητή Ιλάριε Βόρονκα, ενώ το 1931 εξέδωσε την ποιητική του συλλογή με τίτλο «Ελεγείες για μικροσκοπικά πράγματα» και το 1934 τη συλλογή κριτικών δοκιμίων «Όχι». Το τελευταίο του έργο, μάλιστα, προκάλεσε την αντίδραση των λογοτεχνών της Ρουμανίας, καθώς έβριθε σαρκαστικών σχολίων εναντίον του συντηρητικού κύκλου της ελίτ.

Το 1936 νυμφεύθηκε τη Ροντίκα Μπουριλεάνου και δύο χρόνια αργότερα μετεγκαταστάθηκαν στο Παρίσι μαζί με την κόρη τους. Η επικείμενη έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επέβαλλε την επιστροφή τους στη Ρουμανία. Ωστόσο, η δυστυχής καθημερινότητά τους σε αυτή τη χώρα, κατέστησε σχεδόν αναπόφευκτη τη μετοίκησή τους στη Μασσαλία το 1942.

Ο Ιονέσκο απεβίωσε στις 28 Μαρτίου του 1994. Πάνω στον τάφο του καταγράφηκε το γαλλικό ρητό, «Προσευχηθείτε στον – δεν ξέρω και εγώ σε ποιον – στον Ιησού Χριστό, υποθέτω». Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του, συγκαταλέγονται «Η Φαλακρή Τραγουδίστρια» (1950), «Οι Καρέκλες» (1952), «Δολοφόνος χωρίς αμοιβή» (1959) και «Ρινόκερος» (1969). Για την προσφορά του στη Λογοτεχνία και την Τέχνη, τιμήθηκε με πολλά βραβεία, ενώ διατέλεσε και μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας από το 1970.

ionesko

Αναφερόμενος στο έργο «Η Φαλακρή Τραγουδίστρια», επεσήμανε πως «O αυτοματισμός της γλώσσας, η συμπεριφορά των ανθρώπων, το να μιλάμε για να μη λέμε τίποτα, να μιλάμε γιατί δεν έχουμε τίποτα να πούμε προσωπικό, μου αποκάλυπτε την έλλειψη εσωτερικής ζωής, το μηχανισμό του καθημερινού, τον άνθρωπο που πλέει μέσα στο κοινωνικό του περιβάλλον, το ότι δεν ξεχωρίζουμε πια τίποτα».

Ο «Ρινόκερος» αποτελεί ένα κείμενο που διέπεται από συγχρονία και διαχρονία, δεδομένου πως ο ολοκληρωτισμός σε κάθε έκφανσή του, είναι διακριτός σε κάθε εποχή. Ο Ιονέσκο, αξιοποιώντας έστω και με συμβολικό τρόπο το φαινόμενο της πανδημίας, συνταράσσει τους θεατές και τους αναγνώστες του, υποβάλλοντάς τους σε μια ασυνείδητη σύνδεση με το θλιβερό παρόν.

Τα έργα του Ιονέσκο αντικατοπτρίζουν την απέχθεια που εξέφραζε απέναντι στον απτό κόσμο, την ίδια στιγμή που διατεινόταν πως πλησίον μας κείται ένας άλλος, καλύτερος κόσμος. Επίσης, όσον αφορά το θέατρο, ο Ιονέσκο έλεγε πως, «Τα πάντα είναι κωμικά, τίποτα δεν είναι τραγικό, όλα είναι πραγματικά και μη, δυνατά και αδύνατα, σοβαρά και γελοία».

Από τη Μαρία Κακαλή 

Η 17η Νοεμβρίου έμελλε να γίνει η νύχτα που στιγμάτισε τη νεότερη ελληνική ιστορία. Σχεδόν πενήντα χρόνια μετά, η ιδεολογία της λαϊκής μάζας που εξεγέρθηκε ενάντια στη δικτατορία του ’67, είναι αδυσώπητα παρούσα απέναντι σε κάθε ψήγμα φασισμού που υποσκάπτει τη δημοκρατία και τις ανθρώπινες ελευθερίες.

Τα παιδιά, ήδη από τα πρώτα τους σχολικά βήματα, διδάσκονται τα ιστορικά γεγονότα που σχετίζονται με την ανάληψη της εξουσίας από τους Συνταγματάρχες και τους αγώνες των Ελλήνων, και δη των φοιτητών, για την πτώση του χουντικού καθεστώτος και την επάνοδο της δημοκρατίας.

Η Επέτειος του Πολυτεχνείου εορταζόταν ανέκαθεν στα σχολεία και έτσι τα παιδιά, μέσα από τα ποιήματα, τα τραγούδια και τις ιστορικές αφηγήσεις, λάμβαναν γνώση των σημαντικότερων πτυχών της ένδοξης αυτής σελίδας της σύγχρονης ιστορίας. Δεδομένης της πανδημίας, οι σχολικές εορταστικές εκδηλώσεις έχουν περιοριστεί κατά πολύ. Παρόλα αυτά, οι εκπαιδευτικοί φροντίζουν να διδάσκουν σχετικά τα παιδιά, να προβάλλουν βίντεο με εικόνες από την εξέγερση και τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου και να αναπαράγουν τραγούδια που συνδέθηκαν με αυτή την ιστορική περίοδο.

Ωστόσο, πέραν του σχολείου που διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στη μεταλαμπάδευση των ιστορικών γνώσεων, η Λογοτεχνία καλείται να πραγματώσει για ακόμη μία φορά την αποστολή της και να μην περιοριστεί αποκλειστικά στην τέρψη των μικρών αναγνωστών. Τα βιβλία αποτελούν μέσο διακίνησης ιδεών, πόσω μάλλον εκείνων που αφορούν το ιδανικό της ελευθερίας. Επιπλέον, αναπαράγουν τα θλιβερά ιστορικά γεγονότα με τέτοιο τρόπο, ώστε να καθίστανται κατανοητά στα παιδιά αλλά όχι επώδυνα.

eksegersi politexeio

Ένα τέτοιο βιβλίο συνιστά και «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου» του Φίλιππου Μανδηλαρά. Ο συγγραφέας επέλεξε να αποδώσει τα γεγονότα μέσα από στιχάκια που δύνανται να αποτυπωθούν στη μνήμη των παιδιών, ξεκινώντας από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον εμφύλιο για να καταλήξει στην ακυβερνησία που επικράτησε τη δεκαετία του ’60 στην Ελλάδα και οδήγησε στο πραξικόπημα και το Πολυτεχνείο. Η χιουμοριστική και πολύχρωμη εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια, προσδίδουν ακόμη μεγαλύτερη παραστατικότητα στον λόγο.

«Στο Πολυτεχνείο αποφάσισε να κλειστεί,

απαγορεύσεις, φυλακές να μην τις φοβηθεί.

Γιατί το γνωρίζει πως πάλευε για την ελευθερία,

στον τόπο μας για να ξανάρθει η δημοκρατία»

OIP

Η Μαρίζα Ντεκάστρο έλαβε το 2019 από τη Διεθνή Παιδική και Νεανική Βιβλιοθήκη του Μονάχου την τιμητική διάκριση White Ravens για το βιβλίο της «2651 ημέρες δικτατορίας». Το κείμενο της Ντεκάστρο, σε συνδυασμό με την εικονογράφηση του Βασίλη Παπαγεωργίου, διέπεται από παιδαγωγικούς και διδακτικούς συμβολισμούς και ενεργοποιεί το κοινό της, προκειμένου αυτό να αναπτύξει κριτική σκέψη και μαθησιακές και κοινωνικές δεξιότητες. Οι «2651 ημέρες δικτατορίας» είναι κάτι περισσότερο από ένα διδακτικό βιβλίο που παραθέτει ιστορικά γεγονότα. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα λεύκωμα ή ημερολόγιο που ταλαντεύεται ανάμεσα στη μνήμη και το βίωμα της έφηβης τότε συγγραφέως.

kyradimokratia

«Η κυρά Δημοκρατία» της Κωνσταντίνας Αρμενιακού απευθύνεται σε παιδιά που βρίσκονται ακόμη και στην ηλικία των τεσσάρων ετών. Με τη συμβολή της ζωηρής εικονογράφησης του Παναγιώτη Καψάσκη, οι μικροί αναγνώστες γίνονται θεατές ενός πραξικοπηματικού γεγονότος σε ένα χωριό, κατά το οποίο η Ρία η Δικτατορία παίρνει την εξουσία με το «έτσι θέλω» και φυλακίζει την κυρά Δικτατορία! Οι κάτοικοι, όμως, λαμβάνοντας αφορμή από το τραγούδι ενός παιδιού, αποφασίζουν να την απελευθερώσουν και να διώξουν τη Δικτατορία.

R

«Τα γενέθλια» της Ζωρζ Σαρή, αν και κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 1977, μέχρι και σήμερα αποτελούν ένα βιβλίο που παρουσιάζει με εύληπτο τρόπο τις συνθήκες που επικρατούσαν στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της επταετίας. Η ηρωίδα, η Άννα, είναι ένα οχτάχρονο κορίτσι που ενώ ετοιμάζεται να γιορτάσει τα γενέθλιά του, έρχεται αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα της δικτατορίας. Το βιβλίο πραγματεύεται την αξία της ιδεολογίας στη ζωή του ανθρώπου, επισημαίνοντας πως, «Όταν πιστεύει ένας άνθρωπος σε μια ιδέα πολύ πρέπει να την υπερασπίζεται, ακόμη και να πεθάνει γι’ αυτή».

Από τη Μαρία Κακαλή

Η Ρηνιώ Κυριαζή είναι μια πολύπλευρη καλλιτέχνιδα. Με σπουδές στον τομέα της Υποκριτικής, της Φωνητικής αλλά και της Παιδαγωγικής, καταφέρνει να διεισδύει στα μύχια της «ψυχής» κάθε κειμένου και να μεταλαμπαδεύει στους θεατές συναισθήματα και σκέψεις.

Αυτή την περίοδο, πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Ανάμεσα στα ερείπια των Ελεύθερων Πολιορκημένων», η οποία φιλοξενείται στο θέατρο Φούρνος για πέντε μόνο Σαββατοκύριακα. Πρόκειται για τη θεατρική απόδοση του ποιήματος του Διονύσιου Σολωμού «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι». Η Ρηνιώ Κυριαζή, υποκινούμενη από την αγάπη της για το συγκεκριμένο έργο του ποιητή και ούσα συγκλονισμένη από τον κραδασμό που αυτό εκπέμπει, ανέλαβε τη δραματουργική επεξεργασία και τη σκηνοθετική επιμέλεια, ενώ παράλληλα πρωταγωνιστεί στην παράσταση.

rinio kyriazi 2 texnes plus

Ποιο ήταν το εφαλτήριο για να ασχοληθείτε με τη δραματουργική προσέγγιση του έργου του Διονύσιου Σολωμού «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»;

Είναι ένα ποιητικό έργο που αγαπώ από τότε που άρχισα να διαβάζω φωναχτά κείμενα που μ’ ενδιέφεραν. Ήταν όταν συνειδητοποιούσα πως πέρα από το νόημα, ο ήχος μεταφέρει νόημα. Κι έτσι περνούσα ώρες μιλώντας τα μόνη μου. Αυτή η τρέλα με έχει στηρίξει σε πολλές δύσκολες στιγμές. Αργότερα δούλεψα αυτό το κείμενο με μαθητές μου και τελευταία θέλησα να το προτείνω στην ΕΡΤ για μια εκπομπή στο ραδιόφωνο. Έτσι, δημιουργώντας ένα έργο για ακρόαση, μπήκα στην ουσία των ήχων του, απαλλαγμένη από την αγωνία της αναπαράστασης. Τελικά η παράσταση επιμένει στο πρωταρχικό στοιχείο που με συγκλόνισε, στο έργο του Διονυσίου Σολωμού, στον κραδασμό του.

Ο λόγος του Διονύσιου Σολωμού βρίθει συμβολισμών, λυρισμών και νοημάτων. Με τη δραματουργία μπορούν όλα αυτά να μεταλαμπαδευτούν στον θεατή;

Ένιωσα δέος, απελπισία, τρόμο και ενθουσιασμό. Προσπάθησα να το αφουγκραστώ όσο πιο ειλικρινά μπορούσα. Με πολύτιμο σύμβουλο τον Στέφανο Ροζάνη αναρωτήθηκα πάνω στις πρωταρχικές σκέψεις που είχα: - ότι δεν θα έπρεπε να ενώσω τα κομμάτια του αποσπασματικού αυτού έργου αλλά να τα αφήσω να αιωρούνται - ότι πρόκειται για έναν ιστό αράχνης όπου όλα ξετυλίγονται κυκλικά κι όχι ευθύγραμμα – ότι οι στίχοι μοιάζουν με αυθύπαρκτα λουλούδια, σαν μικρά τραγούδια, μικρά αριστουργήματα. Από την άλλη έβλεπα σαν ξεκάθαρες ευθείες τους άξονες των αντιθέσεων: ο μικρός και ταυτόχρονα μεγάλος τόπος απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο, η ομορφιά της φύσης απέναντι στην πολιορκία και τον θάνατο, ο ηρωισμός απέναντι στην αδυναμία, το φως μέσα στο σκοτάδι, οι πολιορκημένοι εσωτερικά ελεύθεροι. Δούλεψα πολύ, μελέτησα πολύ και επέλεξα πολύ προσεκτικά τους συνεργάτες μου. Στη δραματουργία συμβάλλουν καθοριστικά η μουσική του Νίκου Βελιώτη που αναδημιουργεί ζωντανά η Αρετή Πολυμενίδη, η υποκριτική της Ειρήνης Κουμπαρούλη και του Μιχάλη Κουτσκουδή, η κίνηση στην οποία μας έχει οδηγήσει η Άλκηστις Πολυχρόνη και τα φωτιστικά τοπία της Στέβης Κουτσοθανάση.

Σε παλαιότερη συνέντευξή σας είχατε δηλώσει πως, «Το σώμα είναι ηχείο και ευτυχισμένος μπορεί να είναι κανείς μόνο όταν ηχεί, αντηχεί και συνηχεί, μόνο τότε μπορεί να αγαπήσει τον δικό του ήχο και να τον αποδεχτεί, τον ήχο του άλλου και να τον δεχτεί». Στη συγκεκριμένη παράσταση, ο θεατής και ο δραματουργός συνδέονται με αυτό τον τρόπο;

Ελπίζω πως ναι. Για μένα αυτός είναι ένας πρωταρχικός στόχος. Το θέατρο για μένα είναι πολύτιμο γιατί το σώμα του ηθοποιού μεταφέρει στον θεατή τον παλμό του. Αυτή η δόνηση μεταφέρεται όπως οι ομόκεντροι κύκλοι που δημιουργεί στο νερό ένα βότσαλο που βυθίζεται. Ηθοποιός και θεατής κινούνται μαζί, συν-κινούνται σε μια σκέψη, μια φράση, μια κίνηση, μια στιγμή.

Πιστεύετε πως οι σπουδές σας πάνω στις μεθόδους της φωνής και η σύνδεσή σας με τον τόπο καταγωγής σας, τα Γιάννενα και γενικότερα την Ήπειρο, που φημίζεται για τη μουσική του παράδοση, σας βοηθούν στη συγκεκριμένη παράσταση; Αποτελούν εφόδια για την αποτύπωση του σπαραγμού και της οδύνης που αποπνέει το έργο του Σολωμού;

Για μένα το έργο του Διονυσίου Σολωμού είναι η γλώσσα μας και έχω σπουδάσει τη φωνή για να μιλήσω τη γλώσσα αυτή. Η Ήπειρος είναι πάντα μέσα μου όπως και η Λέσβος και η μουσική τους, στον λόγο ή στο τραγούδι, αλλά και κάθε μέρος που ταξίδεψα.

 

Ο Σολωμός, αναλογιζόμενος τα δεινά των Ελλήνων κατά την πολιορκία και την Έξοδο του Μεσολογγίου, ανέδειξε με το έργο του την ανάγκη του ανθρώπου για αγάπη, αξιοπρέπεια και ελευθερία. Σε ποιο βαθμό πιστεύετε πως η ανάγκη αυτή είναι παρούσα στους ανθρώπους εν καιρώ ειρήνης;

Δεν θα μπορούσα να συγκρίνω τη δεδομένη ιστορική στιγμή με τίποτα προηγούμενο ή επόμενο. Η σκέψη της πράξης αυτών των ανθρώπων μου προκαλεί συγκίνηση, θαυμασμό κι ευγνωμοσύνη. Από κει και πέρα σε ανάλογα επίπεδα με την εποχή στην οποία ζούμε παλεύουμε όλοι καθημερινά για αγάπη, αξιοπρέπεια και ελευθερία, ποτέ δεν μας χαρίζονται, ποτέ δεν είναι δεδομένες.

Παρατηρούμε πως, ενώ κάθε χρόνο ανεβαίνουν πολλές παραστάσεις, δεν είναι συνήθης η θεατρική μεταφορά ενός ελληνικού κλασικού κειμένου ή ποιήματος. Πιστεύετε πως έχει παγιωθεί η πεποίθηση πως τα έργα των ξένων συγγραφέων είναι σπουδαιότερα;

Θα έλεγα ότι έχουν γίνει αρκετές σημαντικές παραστάσεις με έργα της ελληνικής λογοτεχνίας. Πιστεύω επίσης ότι πάντα οι καλλιτέχνες αλλά και οι θεατές αγαπούν ιδιαίτερα το αρχαίο δράμα. Σε σχέση με τη σύγχρονη δραματουργία νομίζω ότι θα μπορούσαμε να αναδείξουμε περισσότερο τους Έλληνες θεατρικούς συγγραφείς, υπάρχουν πολλοί εξαιρετικοί.

«Ανάμεσα στα ερείπια των Ελεύθερων Πολιορκημένων»

Θέατρο «Φούρνος», Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα

Σάββατο & Κυριακή στις 21:00

Για 10 μοναδικές παραστάσεις 

 

Σκηνοθεσία - δραματουργική επεξεργασία: Ρηνιώ Κυριαζή

Επιστημονικός σύμβουλος: Στέφανος Ροζάνης

Μουσική: Νίκος Βελιώτης

Κίνηση: Άλκηστις Πολυχρόνη

Φωτισμοί: Στέβη Κουτσοθανάση

Ηθοποιοί: Ειρήνη Κουμπαρούλη, Μιχάλης Κουτσκουδής, Ρηνιώ Κυριαζή

Βοηθός σκηνοθέτη- sound space: Αρετή Πολυμενίδη

Φωτογραφίες αφίσας: Σοφία Χουλιαρά

Φωτογραφίες: Βλαδίμηρος Γιαννακάκος

Γραφίστας: Νίκος Κωτούλας

Εταιρεία παραγωγής: Άλκη Α.Μ.Κ.Ε.

Από τη Μαρία Κακαλή

110 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη γέννηση του σπουδαίου Έλληνα ποιητή, Οδυσσέα Ελύτη. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Γενιάς του ’30. Αγάπησε την Ελλάδα και τη δόξασε μέσα από τα έργα του, ζωγραφίζοντας κάθε γωνιά της με τα πινέλα της γραφής του. Μια γραφή ξεχωριστή… λυρική, συγκινητική και αγέρωχη, όπως τα νοήματα που την έπλεξαν, προστάζουν…

Τα πρώτα χρόνια

Ο Οδυσσέας Ελύτης γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Οι γονείς του, Παναγιώτης Αλεπουδέλης και Μαρία Βρανά, κατάγονταν από τη Λέσβο. Ο πατέρας του είχε ιδρύσει στο Ηράκλειο εργοστάσιο σαπωνοποιίας και πυρηνελουργίας. Ο ποιητής προτίμησε το ψευδώνυμο αντί του πραγματικού του ονόματος. Ο ίδιος είχε πει πως, η επιλογή του αυτή υποκινήθηκε από την επιθυμία του να απομακρυνθεί από το επίθετο της οικογένειάς του, καθώς αυτό ήταν «συνυφασμένο με ό,τι εγώ μισώ στη ζωή, το πρακτικό δηλαδή πνεύμα, την εμπορική πίστη, τον άκρατο ωφελιμισμό», όπως ο ίδιος έλεγε.

Τα γεγονότα του Μεγάλου Πολέμου ανάγκασαν την οικογένεια Αλεπουδέλη να μετοικήσει στην αττική γη. Η οικία της οδού Σόλωνος 98α, φιλοξένησε τους γονείς και τα έξι παιδιά. Ο πατέρας συνέχισε την επιχειρηματική του δραστηριότητα στην Αθήνα. Ο Οδυσσέας Ελύτης, στα έξι του χρόνια, ξεκίνησε να φοιτά στο ιδιωτικό Λύκειο Μαρή της οδού Ιπποκράτους. Σύντομα η οικογένεια ήρθε αντιμέτωπη με μια τραγωδία. Η Μυρσίνη, η μεγαλύτερη αδερφή του ποιητή, πέθανε το 1918, ούσα 20 ετών.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1923, η οικογένεια Αλεπουδέλη ξεκίνησε να ταξιδεύει στην Ευρώπη. Η Ιταλία, η Ελβετία, η Γερμανία και η Γιουγκοσλαβία ήταν κάποιοι από τους σταθμούς. Το 1924, η Λωζάνη αποτέλεσε τον τόπο γνωριμίας του Οδυσσέα με τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ένα πολιτικό πρόσωπο που τύγχανε της εκτίμησης όλης της οικογένειας. Ο Οδυσσέας συνέχισε τις σπουδές του στο Γ΄ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών. Το 1925, ο πατέρας του απεβίωσε.

elyths odysseas moto

Η αρχή της πνευματικής ωρίμανσης

Οι πνευματικές αναζητήσεις του Οδυσσέα είχαν αρχίσει να διαφαίνονται ήδη από τα μαθητικά του χρόνια. Σε νεαρή ηλικία συνεργάστηκε με το μνημειώδες περιοδικό «Διάπλασις των Παίδων», ενώ αρεσκόταν στην ανάγνωση ελληνικών και γαλλικών λογοτεχνικών έργων. Η ποίηση του Καβάφη και του Καρυωτάκη ήρθαν στη ζωή του το 1927 και το 1928 αντίστοιχα. Καθόλη τη διάρκεια των εφηβικών του χρόνων, ταξίδευε στα νησιά του Αιγαίου, τα οποία και αποτέλεσαν μία εκ των πηγών της έμπνευσής του.

Το 1929 σηματοδότησε την ποιητική του πορεία. Η μελέτη του σουρεαλισμού και του έργου των Λόρκα και Ελιάρ τον καθόρισαν. Ένα χρόνο αργότερα, ξεκίνησε να παρακολουθεί μαθήματα στη Νομική Σχολή Αθηνών. Την ίδια περίοδο. η οικογένεια μετακόμισε στην Πλατεία Αμερικής. Το 1933, ο Ελύτης, συμμετέχοντας στην Ιδεοκρατική Φιλοσοφική Ομάδα του Πανεπιστημίου, είχε την ευκαιρία να συνδιαλεχθεί με τον Ιωάννη Συκουτρή, τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον Κωνσταντίνο Τσάτσο.

Η συνάντησή του με τον Ανδρέα Εμπειρίκο και τον Θεόφιλο, συνετέλεσε στην ποιητική αποτύπωση των εικόνων του. Παράλληλα, ο Γιώργος Σαραντάρης τον έφερε σε επαφή με τους εκδότες του περιοδικού «Νέα Γράμματα», ανάμεσα στους οποίους ήταν ο Σεφέρης και ο Θεοτοκάς. Σε αυτό δημοσιεύτηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο «Του Αιγαίου».

Το 1936 αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία μιας μακρόχρονης φιλίας με τον Νίκο Γκάτσο. Οι δύο ποιητές συνήθιζαν να συνευρίσκονται και με έτερους σημαντικούς άνδρες της εποχής, όπως τον ζωγράφο Νίκο Χατζηκυριάκο Γκίκα και τον ομότεχνό του Γιάννη Μόραλη. Καθοριστική κατέστη η γνωριμία του Ελύτη με τον ποιητή Νίκο Καρύδη, ιδρυτή του εκδοτικού οίκου «Ίκαρος». Σημειώνεται πως, από τον «Ίκαρο» εκδόθηκαν τα περισσότερα έργα του.

Η συμμετοχή του στον ελληνοϊταλικό πόλεμο

Οι στρατιωτικές υποχρεώσεις ανάγκασαν τον Ελύτη να διακόψει τις σπουδές του στη Νομική. Το 1938 απολύθηκε από τον στρατό ως έφεδρος αξιωματικός. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εξέδωσε 300 αντίτυπα από την ποιητική συλλογή με τίτλο «Προσανατολισμοί». Το 1940, η οικογένεια μετακόμισε και πάλι, αυτή τη φορά στην οδό Ιθάκης 31. Άξιο μνείας είναι το γεγονός πως το ίδιο έτος, πραγματοποιήθηκε η μετάφραση των πρώτων ποιημάτων του Ελύτη στα γαλλικά, από τον Σάμουελ Μπομποβί.

Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος έφερε τον Οδυσσέα, ως ανθυπολοχαγό, στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Ένα χρόνο αργότερα, ο κοιλιακός τύφος τον οδήγησε στο νοσοκομείο των Ιωαννίνων, με τις πιθανότητες να επιζήσει, να είναι μηδαμινές. Η ζωή όμως είχε άλλα σχέδια για εκείνον… η ανάρρωσή του, στην Αθήνα πλέον, υπήρξε μακρά και συνέπεσε με τη γερμανική εισβολή και την Κατοχή στην Ελλάδα.

Τα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου

Το 1943 δημοσιεύτηκε η συλλογή του «Ήλιος ο Πρώτος», ενώ δύο χρόνια αργότερα ξεκίνησε τη συνεργασία του με το περιοδικό «Τετράδιο», μεταφράζοντας ποιήματα του Λόρκα και δημοσιεύοντας την ελεγεία «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας». Η τοποθέτησή του στη διεύθυνση προγράμματος του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας, ύστερα από πρόταση του Γιώργου Σεφέρη, υπήρξε σύντομη. Παράλληλα, ο Ελύτης επιδόθηκε σε μια άλλη μεγάλη αγάπη του, τη ζωγραφική.

Τα γεγονότα του Εμφυλίου Πολέμου τον βρήκαν στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα στην Ελβετία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Αγγλία. Εκεί συνδέθηκε στενά με εκπροσώπους της γαλλικής διανόησης και της Τέχνης. Ανάμεσα σε αυτούς, ο Καμύ και ο Πικάσο. Το 1952 επέστρεψε στην Ελλάδα και στη θέση του στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. Ωστόσο, παραιτήθηκε και πάλι ένα χρόνο μετά.

Το 1959, εξέδωσε το «Άξιον Εστί», ένα έργο που μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη το 1964 και έμελε να σηματοδοτήσει τη διαδρομή και την υστεροφημία του. Οι στίχοι του τραγουδήθηκαν και τραγουδιούνται από κάθε Έλληνα. Η ποίηση πια δεν αφορούσε την ελίτ και την κάστα των «εκλεκτών» διανοούμενων. Το «Άξιον Εστί» μετουσιώθηκε σε «κτήμα του Λαού». Παρατίθεται απόσπασμα από τον τρίτο ύμνο της Γενέσεως:

Τότε είπε και γεννήθηκεν η θάλασσα

Και είδα και θαύμασα

Και στη μέση της έσπειρε κόσμους μικρούς κατ' εικόνα και ομοίωσή μου:

Ίπποι πέτρινοι με τη χαίτη ορθή

και γαλήνιοι αμφορείς

και λοξές δελφινιών ράχες

η Ίος η Σίκινος η Σέριφος η Μήλος

«Κάθε λέξη κι από 'να χελιδόνι

για να σου φέρνει την άνοιξη μέσα στο θέρος» είπε

Και πολλά τα λιόδεντρα

που να κρησάρουν στα χέρια τους το φως

κι ελαφρό ν' απλώνεται στον ύπνο σου

και πολλά τα τζιτζίκια

που να μην τα νιώθεις

όπως δε νιώθεις το σφυγμό στο χέρι σου

αλλά λίγο το νερό

για να το 'χεις Θεό και να κατέχεις τι σημαίνει ο λόγος του

και το δέντρο μονάχο του

χωρίς κοπάδι

για να το κάνεις φίλο σου

και να γνωρίζεις τ' ακριβό του τ' όνομα φτενό στα πόδια σου το χώμα

για να μην έχεις πού ν' απλώσεις ρίζα

και να τραβάς του βάθους ολοένα

και πλατύς επάνου ο ουρανός

για να διαβάζεις μόνος σου την απεραντοσύνη.

ΑΥΤOΣ
ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!

Τα χρόνια της δικτατορίας και η μεταπολίτευση

Την έναρξη της δικτατορίας πληροφορήθηκε ενόσω βρισκόταν στην οικία του, στην οδό Σκουφά 23. Την εποχή εκείνη ασχολούταν με τη μετάφραση του έργου της Σαπφώς. Δύο χρόνια αργότερα, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Το 1971 επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα. Διατέλεσε πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ι.Ρ.Τ. και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου κατά την περίοδο 1974 - 1977.

Ο Οδυσσέας Ελύτης τήρησε συνεπή ιδεολογική στάση καθόλη τη διάρκεια της πορείας του. Η συνέπειά του αυτή δεν του επέτρεψε να αποδεχθεί την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, σύμφωνα με την οποία θα συμμετείχε ως υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος. Μια δεύτερη άρνησή του αφορούσε τον τίτλο και τη θέση του Ακαδημαϊκού, εισήγηση που του γνωστοποιήθηκε το 1977.

Το βραβείο Νόμπελ

Η επίσημη παγκόσμια αναγνώριση του έργου του πραγματοποιήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1979, οπότε και τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας της Σουηδικής Ακαδημίας. Η απονομή διεξήχθη στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Η ομιλία του ολοκληρώθηκε με τα εξής λόγια: «Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγο. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες το τελικό αποτέλεσμα. Ο Παράδεισος ή η Κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση και δη στους καιρούς τους durftiger είναι ακριβώς αυτή: ότι η μοίρα μας παρ' ολ' αυτά βρίσκεται στα χέρια μας».

Το τέλος

Ο κύκλος της ζωής για τον Οδυσσέα Ελύτη, έκλεισε στις 18 Μαρτίου 1996. Ο ίδιος, όμως, κέρδισε την αθανασία μέσα από τα έργα του. Λεξιπλάστης και ζωγράφος της ποίησης, σκιαγράφησε κάθε πτυχή της Ελλάδας και των Ελλήνων. Έρωτας, ηρωισμός, δύναμη, απέραντη ομορφιά, θλίψη…

«Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις» («Μικρός Ναυτίλος», 1985)

Το αφιέρωμα αυτό δεν θα μπορούμε παρά να ολοκληρωθεί με ένα απόσπασμα από το έργο του «Το Μονόγραμμα», έναν ύμνο στον έρωτα και την αγάπη:

Έτσι μιλώ για σένα και για μένα

Επειδή σ’ αγαπώ και στην αγάπη ξέρω
Να μπαίνω σαν Πανσέληνος
Από παντού, για το μικρό το πόδι σου μες στ’ αχανή
σεντόνια
Να μαδάω γιασεμιά – κι έχω τη δύναμη
Αποκοιμισμένη, να φυσώ να σε πηγαίνω
Μεσ’ από φεγγερά περάσματα και κρυφές της θάλασσας
στοές
Υπνωτισμένα δέντρα με αράχνες που ασημίζουνε

Ακουστά σ’ έχουν τα κύματα
Πώς χαιδεύεις, πώς φιλάς
Πώς λες ψιθυριστά το “τι” και το “ε”
Τριγύρω στο λαιμό στον όρμο
Πάντα εμείς το φως κι η σκιά

Πάντα εσύ τ’ αστεράκι και πάντα εγώ το σκοτεινό
πλεούμενο
Πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά
Το βρεγμένο μουράγιο και η λάμψη επάνω στα κουπιά
Ψηλά στο σπίτι με τις κληματίδες
Τα δετά τριαντάφυλλα, το νερό που κρυώνει
Πάντα εσύ το πέτρινο άγαλμα και πάντα εγώ η σκιά
που μεγαλώνει
Το γερτό παντζούρι εσύ, ο αέρας που το ανοίγει εγώ
Επειδή σ’ αγαπώ και σ’ αγαπώ
Πάντα εσύ το νόμισμα κι εγώ η λατρεία που το
εξαργυρώνει:

Tόσο η νύχτα, τόσο η βοή στον άνεμο
Τόσο η στάλα στον αέρα, τόσο η σιγαλιά
Τριγύρω η θάλασσα η δεσποτική
Καμάρα τ’ ουρανού με τ’ άστρα
Τόσο η ελάχιστή σου αναπνοή

Που πια δεν έχω τίποτε άλλο
Μεσ’ στους τέσσερεις τοίχους , το ταβάνι, το πάτωμα
Να φωνάζω από σένα και να με χτυπά η φωνή μου
Να μυρίζω από σένα και ν’ αγριεύουν οι άνθρωποι
Επειδή το αδοκίμαστο και το απ’ αλλού φερμένο
Δεν τ’ αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ’ ακούς
Είναι νωρίς ακόμη μεσ’ στον κόσμο αυτόν αγάπη μου

Να μιλώ για σένα και για μένα.

Εργογραφία

Ποιητικές συλλογές:

Προσανατολισμοί (1939)

Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα (1943)

Άξιον Εστί 1959)

Έξι και μία τύψεις για τον ουρανό (1960)

Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (1962)

Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας (1971)

Το Φωτόδεντρο και η Δέκατη Τέταρτη Ομορφιά (1971)

Το Μονόγραμμα (1972)

Τα Ρω του Έρωτα (1972)

Τα Ετεροθαλή (1974)

Μαρία Νεφέλη (1978)

Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας (1982)

Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου (1984)

Ο μικρός ναυτίλος (1985)

Τα ελεγεία της Οξώπετρας (1991)

Δυτικά της λύπης (1995)

Εκ του πλησίον (1998)

Δοκίμια:

Η αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου (1946)

Ο ζωγράφος Θεόφιλος (1973)

Ανοιχτά χαρτιά (1974)

Η μαγεία του Παπαδιαμάντη (1976)

Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο (1980)

Ιδιωτική Οδός (1990)

Τα Δημόσια και τα Ιδιωτικά (1990)

Εν λευκώ (1993)

Ο κήπος με τις αυταπάτες (1995)

Μεταφράσεις:

Ζαν Ζιρωντού: «Νεράιδα - Ονειρόδραμα σε τρεις πράξεις» (1973)

Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Ο κύκλος με την κιμωλία» (1974)

Δεύτερη Γραφή (1976)

Σαπφώ (1976)

Η Αποκάλυψη του Ιωάννη (1985)

 

Ο Κώστας Καρυωτάκης υπήρξε σημαντικός Έλληνας ποιητής και πεζογράφος. Έχει αναγνωριστεί ως ο κυριότερος εκπρόσωπος της σύγχρονης λυρικής ποίησης και ένας από τους σπουδαιότερους Λογοτέχνες της Γενιάς του ’20. Με το έργο του, παρουσίασε στο ελληνικό αναγνωστικό το πνεύμα του Μοντερνισμού και αποτέλεσε την έμπνευση για μεταγενέστερους ποιητές, όπως ο Σεφέρης και ο Ρίτσος. Ο «καρυωτακισμός» διαπότισε την ελληνική ποίηση, με τους εκφραστές του να μιμούνται τον πεσιμισμό και τη μεμψιμοιρία, στοιχεία έκδηλα στη γραφή του Καρυωτάκη.

Ο Κώστας Καρυωτάκης γεννήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1896 στην Τρίπολη της Αρκαδίας. Ο πατέρας του, Γεώργιος, ήταν μηχανικός, με καταγωγή από την Κόρινθο. Με την Αικατερίνη Σκάγιαννη, η οποία καταγόταν από την Τρίπολη, απέκτησαν δύο ακόμη παιδιά, τη Νίτσα και τον Θάνο. Η οικογένεια μετοίκησε σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, εξαιτίας των επαγγελματικών υποχρεώσεων του πατέρα. Έτσι, ήδη από τα παιδικά του χρόνια, ο ποιητής έζησε στη Λευκάδα, το Αργοστόλι, τη Λάρισα, την Πάτρα, την Καλαμάτα, την Αθήνα και τα Χανιά.

Η λογοτεχνική δεινότητα του Καρυωτάκη διαφάνηκε από νωρίς. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας του και συγκεκριμένα σε ηλικία δεκαέξι ετών, δημοσίευσε ποιήματά του σε διάφορα περιοδικά και έλαβε μέρος σε διαγωνισμούς Λογοτεχνίας. ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγεται και εκείνος του περιοδικού «Διάπλασις των Παίδων».

Δύο χρόνια αργότερα, ξεκίνησε να φοιτά στη Νομική Σχολή Αθηνών. Παράλληλα με τις σπουδές του, δημοσίευε ποιήματα σε εφημερίδες και περιοδικά. Στα τέλη του 1917, αποφοίτησε από τη Σχολή. Την ίδια περίοδο, ο πατέρας του απομακρύνθηκε από την εργασία του στο δημόσιο, χαρακτηριζόμενος ως αντιβενιζελικός.

Ο Καρυωτάκης επιχείρησε ανεπιτυχώς να διατελέσει τα καθήκοντα του Νομικού. Ως εκ τούτου, αναζήτησε μια θέση στο δημόσιο. Ο διορισμός του ως υπουργικός γραμματέας στην Α΄ Θεσσαλονίκης, τον ευχαρίστησε, καθώς πλέον βρισκόταν κοντά στους γονείς του. Ωστόσο, η τοποθέτησή του σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες ανά την Ελλάδα, δεν του προσέφερε ικανοποίηση. Εν τέλει, εργάστηκε στην κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Πρόνοιας και Κοινωνικής Αντιλήψεως της Αθήνας. Το 1919 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή, με τίτλο «Ο Πόνος του Ανθρώπου και των Πραμάτων».

kariwtakis 1

Το 1922 γνώρισε την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη. Αν και η σχέση τους δεν κράτησε πολύ, ο έρωτάς τους ήταν μεγάλος και βαθύς. Αφορμή για τον χωρισμό τους στάθηκε η ασθένεια του Καρυωτάκη. Ο ίδιος έπασχε από σύφιλη, η οποία τότε αφενός ήταν ανίατη και αφετέρου στιγμάτιζε κοινωνικά τον νοσούντα. Ο ποιητής ζήτησε από τη σύντροφό του να χωρίσουν και, παρόλο που εκείνη του πρότεινε να παντρευτούν και να μην αποκτήσουν τέκνα, ο Καρυωτάκης επέμεινε στην απόφασή του. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1926, η Πολυδούρη αρρώστησε από φυματίωση. Ο πρώην σύντροφος και μεγάλος της έρωτας, την επισκέφθηκε στο νοσοκομείο που νοσηλευόταν.

Το επόμενο έτος, ο Καρυωτάκης ολοκλήρωσε και εξέδωσε την ποιητική συλλογή με τίτλο «Ελεγεία και Σάτιρες». Παράλληλα, ο ίδιος διακρινόταν για τη συνδικαλιστική του δράση, ενώ εργάστηκε στη Νομαρχία της Πρέβεζας ως δικηγόρος. Στις επιστολές που αντάλλασσε με πρόσωπα από το συγγενικό του περιβάλλον, εξέφραζε την αγωνία του για τη ζωή στην επαρχία.

Το πνεύμα του Καρυωτάκη διαμορφώθηκε από τα βιώματά του ως πολίτης μιας χώρας που ταλανήθηκε από πολλά δεινά. Ο ίδιος έζησε τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Μεγάλο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πέραν τούτων, η εποχή του έβριθε προβλημάτων, με αποτέλεσμα η ανεργία, η κοινωνική εξαθλίωση, οι απεργίες και η διαφθορά να είναι έκδηλα στοιχεία της καθημερινότητας.

Ως αποτέλεσμα, η νέα γενιά εξέφραζε την απογοήτευσή της και συνάμα αναζητούσε ένα πνευματικό αποκούμπι. Ο Καρυωτάκης δεν μπορούσε παρά να συμβαδίσει με αυτή την τάση, υποκινούμενος όχι μόνο από το ρεύμα της εποχής αλλά κυρίως από τα χαρακτηριστικά του εσώτερου εαυτού του που του «επέβαλλαν» να θρηνήσει για τον κόσμο που άλλαζε.

Ο Καρυωτάκης δεν μπόρεσε να διαχειριστεί την απαισιοδοξία του, η οποία εκτός των άλλων ήταν αποτέλεσμα και της αποξένωσης που ένιωθε λόγω της ασθένειάς του. Στις 21 Ιουλίου 1928 αυτοκτόνησε, όντας μόλις 32 ετών. Η σφαίρα που εναποτέθηκε στην καρδιά του, του έδωσε τη λύτρωση που αναζητούσε.

Στις τελευταίες χειρόγραφες σημειώσεις που άφησε, Στην αποχαιρετιστήρια επιστολή του, έγραψε: «Εἶναι καιρὸς νὰ φανερώσω τὴν τραγωδία μου. Τὸ μεγαλύτερό μου ἐλάττωμα στάθηκε ἡ ἀχαλίνωτη περιέργειά μου, ἡ νοσηρὴ φαντασία καὶ ἡ προσπάθειά μου νὰ πληροφορηθῶ γιὰ ὅλες τὶς συγκινήσεις, χωρὶς τὶς περισσότερες, νὰ μπορῶ νὰ τὶς αἰσθανθῶ. Τὴ χυδαία ὅμως πράξη ποὺ μοῦ ἀποδίδεται τὴ μισῶ. Ἐζήτησα μόνο τὴν ἰδεατὴ ἀτμόσφαιρά της, τὴν ἔσχατη πικρία. Οὔτε εἶμαι ὁ κατάλληλος ἄνθρωπος γιὰ τὸ ἐπάγγελμα ἐκεῖνο. Ὁλόκληρο τὸ παρελθόν μου πείθει γι’ αὐτό. Κάθε πραγματικότης μοῦ ἦταν ἀποκρουστική. Εἶχα τὸν ἴλιγγο τοῦ κινδύνου. Καὶ τὸν κίνδυνο ποὺ ἦρθε τὸν δέχομαι μὲ πρόθυμη καρδιά. Πληρώνω γιὰ ὅσους, καθὼς ἐγώ, δὲν ἔβλεπαν κανένα ἰδανικὸ στὴ ζωή τους, ἔμειναν πάντα ἕρμαια τῶν δισταγμῶν τους, ἢ ἐθεώρησαν τὴν ὕπαρξή τους παιχνίδι χωρὶς οὐσία. Τοὺς βλέπω νὰ ἔρχονται ὁλοένα περισσότεροι μαζὶ μὲ τοὺς αἰῶνες. Σ’ αὐτοὺς ἀπευθύνομαι. Ἀφοῦ ἐδοκίμασα ὅλες τὶς χαρές (!!!), εἶμαι ἕτοιμος γιὰ ἕναν ἀτιμωτικὸ θάνατο. Λυποῦμαι τοὺς δυστυχισμένους γονεῖς μου, λυποῦμαι τὰ ἀδέλφια μου. Ἀλλὰ φεύγω μὲ τὸ μέτωπο ψηλά. Ἤμουν ἄρρωστος. Σᾶς παρακαλῶ νὰ τηλεγραφήσετε, γιὰ νὰ προδιαθέση τὴν οἰκογένειά μου, στὸ θεῖο μου Δημοσθένη Καρυωτάκη, ὁδός Μονῆς Προδρόμου, πάροδος Ἀριστοτέλους, Ἀθήνας» Κ.Γ.Κ. [Υ.Γ.] Καὶ γιὰ ν’ ἀλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω ὅσους ξέρουν κολύμπι νὰ μὴν ἐπιχειρήσουνε ποτὲ νὰ αὐτοκτονήσουν διὰ θαλάσσης. Ὅλη νύχτα ἀπόψε ἐπὶ δέκα ὧρες, ἐδερνόμουν μὲ τὰ κύματα. Ἤπια ἄφθονο νερό, ἀλλὰ κάθε τόσο, χωρὶς νὰ καταλάβω πῶς, τὸ στόμα μου ἀνέβαινε στὴν ἐπιφάνεια. Ὡρισμένως, κάποτε, ὅταν μοῦ δοθεῖ ἡ εὐκαιρία, θὰ γράψω τὶς ἐντυπώσεις ἑνὸς πνιγμένου».

Ολοκληρώνοντας το σύντομο αυτό αφιέρωμα για τον Κώστα Καρυωτάκη, παραθέτουμε ένα ποίημά του, το οποίο μελοποιήθηκε από τον Λουκά Θάνο, την Κάλλια Σπυριδάκη, τον Μίκη Θεοδωράκη και τα Διάφανα Κρίνα και, τραγουδήθηκε από τον Νικόλαο Ξυλούρη, τους Χαΐνηδες, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τα Διάφανα Κρίνα αντίστοιχα. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να κυκλοφορήσει και η εκδοχή του Νίκου Γρηγοριάδη με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα.

Κι αν έσβησε σαν ίσκιος

Κι αν έσβησε σαν ίσκιος τ’ όνειρό μου,
κι αν έχασα για πάντα τη χαρά,
κι αν σέρνομαι στ’ ακάθαρτα του δρόμου,
πουλάκι με σπασμένα τα φτερά

Από τη Μαρία Κακαλή

Σάββατο απόγευμα και το Christmas Theater γεμίζει παιδικές φωνές. Αγόρια και κορίτσια όλων των ηλικιών, κρατώντας τα σακουλάκια με τα ζαχαρωτά τους, ετοιμάζονται να γνωρίσουν θεατρικά τον μεγαλύτερο ήρωα της μυθολογίας, τον Ηρακλή. Η εντυπωσιακή παράσταση που ετοίμασε η αγαπημένη των παιδιών, Κάρμεν Ρουγγέρη, λαμβάνει φέτος σάρκα και οστά, ύστερα από έναν χρόνο μη διεξαγωγής θεατρικών παραστάσεων στο πλαίσιο των μέτρων κατά της πανδημίας.

Η Κάρμεν Ρουγγέρη, όπως και η ίδια πληροφόρησε το κοινό πριν από την έναρξη της παράστασης, δημιούργησε τεκμηριωμένο κείμενο με βάση την ελληνική μυθολογία. Οι θεατές, μικροί και μεγάλοι, είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την αναπαράσταση των μύθων που αφορούν τη γέννηση, τη δράση και το τέλος του Ηρακλή αλλά και τη συμβολή του στη θέσπιση των Ολυμπιακών Αγώνων. Δεκάδες μυθικοί ήρωες, τέρατα και θεοί πέρασαν μπροστά από τα μάτια τους, ζωντανεύοντας τα κείμενα που πολλά από τα παιδιά έχουν διαβάσει ή διδαχθεί στο σχολείο.

Η παράσταση ξετυλίχθηκε σε δύο επίπεδα, εκείνο των θεών και εκείνο των θνητών. Η σκηνοθετική αυτή προσέγγιση της Κάρμεν Ρουγγέρη συνετέλεσε στην κατανόηση της διάστασης που υφίσταται ανάμεσα στα δύο μέρη αλλά και στην επίδραση που οι θεοί είχαν στη ζωή και τη μοίρα των απλών ανθρώπων.

athloi

Ο Γιώργος Παράσχος ξεχώρισε με τη δυναμική παρουσία του στη σκηνή και ξεσήκωσε τους μικρούς θεατές, οι οποίοι συχνά τον χαιρετούσαν ή έσπευδαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις που έθετε, ώστε να τον βοηθήσουν να ολοκληρώσει τους άθλους του.

Από την άλλη πλευρά, ο Γιώργος Μπανταδάκης απέδωσε πιστά τον ρόλο του Ευρυσθέα, ενός βασιλιά που ενεργούσε υπό τις διαταγές της Ήρας και, αν και γεννήθηκε πρώτος και κέρδισε έτσι τον θρόνο των Περσιδών, δεν κατάφερε ποτέ να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στον Ηρακλή.

Η παράσταση διήρκεσε σχεδόν δύο ώρες, κάτι που ενδεχομένως θα κούραζε τα παιδιά εάν η πλοκή και η εναλλαγή των σκηνών δεν ήταν γρήγορη. Η παραδοσιακή μουσική του Αντώνη Δελαπόρτα, διανθισμένη από τους στίχους του Ανδρέα Κουλουμπή, αποτέλεσε ιδανική επιλογή. Οι ήχοι ήταν οικείοι και επέτειναν το αίσθημα της τέρψης στους θεατές. Μάλιστα, στη σκηνή που αφορούσε τον έβδομο άθλο του Ηρακλή, ήτοι την αιχμαλωσία του Μινώταυρου και τη μεταφορά του στον Ευρυσθέα, η ανταπόκριση του κοινού στο άκουσμα της κρητικής μουσικής ήταν εναργής. Ο θίασος εν συνόλω συμμετείχε στις ζωηρές χορογραφίες που δημιούργησε ο Πέτρος Γάλλιας. Ιδιαίτερης απήχησης έτυχαν και οι σπαθογραφίες, των οποίων την επιμέλεια είχε ο Κωνσταντίνος Μπουμπούκης.

iraklis

Η Χριστίνα Κουλουμπή εντυπωσίασε τόσο με τις ενδυματολογικές όσο και τις σκηνογραφικές της δημιουργίες. Ξεχωριστές στιγμές της παράστασης ήταν η σκηνή στο Μαντείο των Δελφών και η αναπαράσταση του ενδέκατου άθλου του Ηρακλή, τα μήλα των Εσπερίδων.

Στη μεν πρώτη, ο Ηρακλής παρουσιάζεται να μεταβαίνει στην Πυθία για να μάθει με ποιον τρόπο θα εξιλεωθεί για το κακό που διέπραξε, τη δολοφονία της γυναίκας και των πέντε παιδιών του ως αποτέλεσμα της τρέλας που τον είχε κυριεύσει με απόφαση της Ήρας. Οι ηθοποιοί, ενδεδυμένοι στα λευκά, έφεραν στον νου των ενηλίκων τον Χορό αρχαίας τραγωδίας και προετοίμασαν τους μικρούς θεατές για όσα σε λίγα χρόνια θα παρακολουθήσουν.

Η δε δεύτερη, η σκηνή με τα μήλα των Εσπερίδων, ξεχώρισε σκηνογραφικά. Ο Άτλαντας, κρατώντας στα χέρια του τους ουρανούς, ενθουσίασε μικρούς και μεγάλους.

Η Χριστίνα Κουλουμπή, ωστόσο, διακρίθηκε και υποκριτικά, υποδυόμενη την Ήρα, ευρισκόμενη στο επίπεδο των θεών. Ο καυστικός και αυστηρός τόνος αντικατόπτριζε το μίσος της προς την Ηρακλή, τον γιο του Δία και της Αλκμήνης.

Η Κάρμεν Ρουγγέρη παρουσιάζει στο κοινό μια εντυπωσιακή παράσταση στο κοινό και δη στα παιδιά, ικανοποιώντας ένα διττό σκοπό: τη διδαχή και τη διασκέδαση. Πιστή στις αρχές που προστάζει ένα παιδικό – και όχι μόνο - θέαμα, αναπτύσσει την ιστορία του μεγαλύτερου ήρωα της ελληνικής μυθολογίας μέσα από ένα απλό κείμενο, που κάθε άλλο παρά απλοϊκό είναι. Οι θεατές, μικροί και μεγάλοι, είναι παρόντες καθόλη τη διάρκεια της παράστασης και γίνονται αποδέκτες ενός διαχρονικού μηνύματος που έχει την αφετηρία του στους αρχαίους Έλληνες: «Δεν υπάρχει τίποτε αδύνατο γι’ αυτόν που θα προσπαθήσει».

Στην παράσταση συμμετέχουν: Γιώργος Παράσχος, Γιώργος Μπανταδάκης, Στέλιος Νίνης, Άρης Δελαγραμμάτικας, Ντίνος Γκελαμέρης, Νίκος Καλιδώνης, Πέτρος Τσαπαλιάρης, Χρήστος Μπαλτάς, Άντεια Ολυμπίου, Έλενα Μιχαλάκη, Κωνσταντίνα Κουτσαυτάκη, Ιουστίνα Μάτσιασεκ.

Λόγω της επιτυχίας της, η παράσταση θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι τις 7 Νοεμβρίου.

Για την παρακολούθησή της, απαιτείται είτε πιστοποιητικό εμβολιασμού ή νόσησης είτε αρνητικό τεστ 72 (PCR) ή 48 ωρών (rapid). Για τα παιδιά 4-11 ετών, απαιτείται η προσκόμιση self test 24 ωρών.

Από τη Μαρία Κακαλή 

Ο Νίκος Εγγονόπουλος, σπουδαίος ζωγράφος και ποιητής του 20ού αιώνα, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 21 Οκτωβρίου 1907. Αρεσκόταν να ξεκινά τα βιογραφικά του σημειώματα, τονίζοντας την ιδιότητα του ζωγράφου. Αν και υπέρμαχος του Υπερρεαλισμού, ποτέ δεν προσχώρησε σε αυτόν, όπως και ο ίδιος έλεγε. Αντίθετα, οι ιδέες του πνευματικού αυτού κινήματος, υπήρχαν μέσα του ανέκαθεν, όπως και το πάθος του για τη ζωγραφική.

Ο πατέρας του, Παναγιώτης, καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη, όπου μαζί με τη σύζυγό του, Εριέττη Ιωαννίδη, και τους δύο του γιους, εγκαταστάθηκε το καλοκαίρι του 1914 σε συνέχεια των γεγονότων του πολέμου. Ο Εγγονόπουλος, από το 1923 έως το 1927, έζησε ως εσωτερικός σε Λύκειο της γαλλικής πρωτεύουσας. Μετά το τέλος των σπουδών του, επέστρεψε στην Ελλάδα για να υπηρετήσει τη θητεία του ως στρατιώτης ακροβολιστής στο 1 ο Σύνταγμα Πεζικού. Το 1928 ξεκίνησε να παρακολουθεί μαθήματα στο νυχτερινό Γυμνάσιο, με σκοπό να λάβει και ελληνικό απολυτήριο. Λίγα χρόνια αργότερα, και συγκεκριμένα το 1932, ενεγράφη στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και στο εργαστήριο Βυζαντινής Τέχνης του Φώτη Κόντογλου, όπου φοιτούσε και ο Γιάννης Τσαρούχης. Δάσκαλος του Εγγονόπουλου υπήρξε ο Κωνσταντίνος Παρθένης.

Από το 1928 έως το 1930, εργάστηκε ως μεταφραστής σε Τράπεζα και γραφέας σε Πανεπιστήμιο, ενώ τα επόμενα τρία χρόνια διατέλεσε ημερομίσθιος σχεδιαστής στη Διεύθυνση Σχεδίων Πόλεων του Υπουργείου Δημοσίων Έργων. Ο διορισμός του στην Τοπογραφική Υπηρεσία του Υπουργείου Δημοσίων Έργων ήρθε το 1934, ενώ τον Μαϊο του 1940, πέτυχε τη μονιμοποίησή του ως Σχεδιαστής Α΄ Τάξεως.

Η πρώτη έκθεση ζωγραφικής με έργα του Νίκου Εγγονόπουλου έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 1938. Χρησιμοποιώντας τέμπερες πάνω σε χαρτί, αποτύπωσε την εικόνα των παλαιών σπιτιών της Δυτικής Μακεδονίας. Την ίδια περίοδο, συνεργάστηκε με τον Δημήτρη Πικιώνη για τις μακέτες των αρχοντικών, ένα έργο που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υφυπουργείου Τουρισμού. Ένα χρόνο αργότερα, παρουσίασε στο κοινό την πρώτη του ατομική έκθεση, ενώ το 1942 έλαβε μέρος στην «Επαγγελματική» έκθεση ζωγραφικής του Ζαππείου. Η ζωγραφική αποτελούσε για εκείνον αδιάσπαστο μέρος της καθημερινότητάς του. Ο ίδιος, μάλιστα, είχε αναλάβει την επιμέλεια των σκηνικών και των κοστουμιών σε πολλές θεατρικές παραστάσεις.

Τα ποιητικά έργα του Νίκου Εγγονόπουλου συνετέθηκαν παράλληλα με τα καλλιτεχνικά. Τον Ιούνιο του 1938 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν», για την οποία ο Εγγονόπουλος λοιδορήθηκε από πολλούς κριτικούς της εποχής. Ο Ανδρέας Εμπειρίκος, έτερος υπέρμαχος του Υπερρεαλισμού, υπήρξε ο μοναδικός του υποστηρικτής. Ο ίδιος τον ενθάρρυνε, μάλιστα, λέγοντάς του: «Νικόλαε Εγγονόπουλε, σε αυτόν τον κόσμο δύο είναι τα μεγαλύτερα και πιο πολύτιμα στοιχεία, ο Έρωτας και το Σπαθί. Όλα τα άλλα έρχονται κατόπιν και τελευταίο από όλα η κριτική. Είσαι πραγματικά μεγάλος ποιητής, άσε λοιπόν οι άλλοι να λένε ότι θέλουν».

Ο Εμπειρίκος έμελλε για ακόμη μία φορά να σταθεί στο πλάι του Εγγονόπουλου, με αφορμή τη δίωξη του τελευταίου από τους Γερμανούς. Ειδικότερα, το 1944, ο ποιητής έγραψε ένα από τα σημαντικότερα έργα του, τον «Μπολιβάρ».

«Για τους µεγάλους, για τους ελεύθερους, για τους γεν-ναίους, τους δυνατούς,

Αρµόζουν τα λόγια τα µεγάλα, τα ελεύθερα, τα γεν- ναία, τα δυνατά,

Γι’ αυτούς η απόλυτη υποταγή κάθε στοιχείου, η σιγή,
γι’ αυτούς τα δάκρυα, γι’ αυτούς οι φάροι,
κι οι κλάδοι ελιάς, και τα φανάρια»

Έμπνευση για το ποίημα αυτό αποτέλεσε η προσωπικότητα του Σιμόν Μπολιβάρ, ο οποίος απελευθέρωσε τη Νότια Αμερική από τους Ισπανούς. Έτσι, το υπόγειο της οικίας του Εμπειρίκου φιλοξένησε τον Εγγονόπουλο μέχρι το τέλος του πολέμου.

Ο Εγγονόπουλος εξέδωσε πολλές ποιητικές συλλογές, ανάμεσα στις οποίες και τα «Τα Κλειδοκύμβαλα της Σιωπής» και «Στην κοιλάδα με τους ροδώνες». Παράλληλα, έγραψε και κάποια πεζά κείμενα. Ο ίδιος βραβεύτηκε πολλές φορές για το έργο του σε αμφότερες τις Τέχνες, τη Ζωγραφική και την Ποίηση, ενώ συμμετείχε σε σημαντικές Εκθέσεις ανά τον κόσμο. Το 1954 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 27 η Μπιενάλε της Βενετίας, ενώ το 1979 του απονεμήθηκε το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικος.

Ο Εγγονόπουλος αγαπούσε πολύ τα βιβλία και, όπως και με τη ζωγραφική, δεν σταμάτησε ποτέ να διαβάζει. Μάλιστα, συνήθιζε να αφήνει σε παγκάκια όποια βιβλία δεν του κέντριζαν το ενδιαφέρον, προκειμένου να τα βρει κάποιος άλλος που επιθυμεί να τα διαβάσει. Ο ίδιος εξέφραζε μέσα από τις Τέχνες του ιδανικά. Όπως, άλλωστε, έλεγε: «Δεν υπάρχουν παρά δύο σκοποί. Η αγάπη και η ελευθερία».

Απεβίωσε στις 31 Οκτωβρίου 1985 από ανακοπή καρδιάς. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ πίνακές του εκτίθενται στην Εθνική Πινακοθήκη και σε άλλες Πινακοθήκες της Ελλάδας.

Από τη Μαρία Κακαλή 

Ο Άλμπερ Καμύ υπήρξε Γάλλος συγγραφέας, ποιητής, φιλόσοφος και δημοσιογράφος. Οι Τέχνες και η διανόηση του οφείλουν πολλά, καθώς με το έργο και τη ζωή του, κατάφερε να προωθήσει το ουμανιστικό πνεύμα και να συντελέσει καθοριστικά στη δημιουργία της Λογοτεχνίας του παραλογισμού. Στην εργογραφία του συγκαταλέγεται πλήθος μυθιστορημάτων, δοκιμίων, θεατρικών κειμένων και μεταφράσεων. Η Σουηδική Ακαδημία τον τίμησε το 1957 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, καθιστώντας τον, έως τότε, τον νεότερο βραβευμένο συγγραφέα.

Ο Καμύ γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου του 1913 στο Μοντοβί της Αλγερίας από φτωχική οικογένεια. Όπως είχε πει και ο ίδιος, «Μεγάλωσα, όπως όλοι οι άνθρωποι της ηλικίας μου, μέσα στις τυμπανοκρουσίες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Και η Ιστορία μας από τότε δεν έπαψε να είναι: φόνος, αδικία, βία». Ο πατέρας του, Γάλλος στην καταγωγή, ήταν ένας βιοπαλαιστής που εργαζόταν σε οινοποιείο της περιοχής. Ωστόσο, το φθινόπωρο του 1914 κατατάχθηκε στον στρατό, τραυματίστηκε στη μάχη του Μάρνη και απεβίωσε λίγο αργότερα. Ο Άλμπερ ουσιαστικά γνώρισε τον πατέρα του μέσα από μια φωτογραφία, στην οποία αποτυπωνόταν η αποστροφή του στη θέαση μιας εκτέλεσης. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, μετοίκησε στο Αλγέρι μαζί με τη μητέρα, τον αδερφό του, τη γιαγιά του και τον παράλυτο θείο του. Ο ίδιος, κατά τη διάρκεια των σπουδών του, συνάντησε σημαντικές ακαδημαϊκές προσωπικότητες. Ανάμεσα σε αυτές και ο Ζαν Γκρενιέ, ο οποίος δίδαξε στον Καμύ το έργο του Νίτσε.

Η συγγραφική δραστηριότητα ξεκίνησε από νωρίς για τον Καμύ. Τα πρώτα του κείμενα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Sud» το 1932. Μετά το Λύκειο σπούδασε Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή, έλαβε ειδίκευση στη Φιλοσοφία και παρακολούθησε σεμινάρια Κοινωνιολογίας και Ψυχολογίας. Η διπλωματική του εργασία αφορούσε τη σύνδεση της ελληνικής και χριστιανικής σκέψης στα έργα του Πλωτίνου και του Αυγουστίνου. Κατά τη διάρκεια των ακαδημαϊκών χρόνων του, επηρεάστηκε από σπουδαίους φιλοσόφους, όπως τον Σοπενχάουερ, τον Ντεκάρτ και τον Σπινόζα, αλλά και σημαντικούς συγγραφείς, όπως τον Ντοστογιέφσκι και τον Κάφκα.

Εντούτοις, η φυματίωση από την οποία νόσησε, ανέτρεψε τα σχέδια του για συμμετοχή στον διαγωνισμό πιστοποίησης και κατά συνέπεια ανέστειλε την ενασχόλησή του με την εκπαίδευση. Σημειώνεται πως, ο Καμύ ήταν πολιτικοποιημένος και προσκείμενος στο κομμουνιστικό κόμμα, από το οποίο, ωστόσο, απομακρύνθηκε δύο έτη μετά την εγγραφή του σε αυτό, με την αιτιολογία πως ήταν τροτσκιστής.

Η φυματίωση δεν επηρέασε μόνο την επαγγελματική του αποκατάσταση ως εκπαιδευτικός, αλλά και την ενασχόλησή του με μια έτερη μεγάλη του αγάπη, το ποδόσφαιρο. Ο Καμύ μεταγενέστερα αναφέρθηκε στις αθλητικές του εμπειρίες, επισημαίνοντας πως, στο ποδόσφαιρο χρωστούσε όσα ήξερε για την ηθική και το καθήκον.

Το 1934 νυμφεύθηκε τη Σιμόν Ιέ. Ο γάμος τους διήρκεσε λίγο, καθώς και οι δύο απιστούσαν. Το 1935 ξεκίνησε να συγγράφει μια συλλογή δοκιμίων με τίτλο «Η καλή και η ανάποδη»L' Envers et l' Endroit»), η οποία και δόθηκε στην κυκλοφορία δύο χρόνια αργότερα. Ο Καμύ ίδρυσε το επονομαζόμενο «Θέατρο της Εργασίας» («le Théâtre du Travail»), το οποίο μετονόμασε σε «Θέατρο της Ομάδας» το 1937. Παράλληλα, εργάστηκε στην εφημερίδα «Λαϊκό μέτωπο» («Front populaire»), Η δημοσιογραφική έρευνα που διεξήγαγε για τη Μιζέρια της Καμπυλίας, προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις. Ως αποτέλεσμα, η εφημερίδα σταμάτησε να κυκλοφορεί ύστερα από σχετική απαγόρευση και, ο Καμύ αδυνατούσε να βρει δουλειά. Οι συνθήκες αυτές τον ανάγκασαν να μετοικήσει στο Παρίσι, όπου εργάστηκε ως γραμματέας σύνταξης στην εφημερίδα Paris-Soir και έλαβε μέρος στην αντίσταση κατά της Γερμανικής Κατοχής. Στη Γαλλία, συνδέθηκε στενά με τον Ζαν Πωλ Σαρτρ και τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Το 1942 εξέδωσε το μυθιστόρημά του με τίτλο «Ο ξένος» και το δοκίμιο «Ο μύθος του Σίσυφου». «Ο ξένος» αντικατοπτρίζει την αλλοτρίωση του ανθρώπου του 20ού αιώνα, μέσα από την παρουσίαση ενός ανένταχτου στις κοινωνικές απαιτήσεις άνδρα.

Την ίδια περίοδο, νυμφεύθηκε για ακόμη μία φορά. Η Μαθηματικός Φρανσίς Φορ ήταν η δεύτερη σύζυγός του, με την οποία απέκτησε δύο κόρες. Ωστόσο, ούτε σε αυτή τη σχέση κατάφερε να μείνει πιστός. Ο Καμύ, αναφερόμενος στον έρωτα, έλεγε πως, «Πρέπει να έχει κανείς έναν έρωτα, ένα μεγάλο έρωτα, για να του εξασφαλίζει άλλοθι στις αδικαιολόγητες απελπισίες που κυριεύουν όλους μας».

Η εποχή αυτή υπήρξε η αφετηρία της έκφρασης των φιλοσοφικών του θέσεων. Ο Καμύ θέλησε, επίσης, να ταξινομήσει τα έργα του. Ως εκ τούτου, τα προαναφερθέντα κείμενά του, καθώς επίσης και τα θεατρικά «Η παρεξήγηση» και ο «Καλιγούλας» που συνεγράφησαν το 1944, εντάσσονται στον «κύκλο του παραλόγου».

Ένα χρόνο προτού ολοκληρώσει τα θεατρικά του έργα, ήτοι το 1943, ο Καμύ προσελήφθη ως επικεφαλής του εκδοτικού οίκου Gallimard και διηύθυνε την εφημερίδα «Μάχη», στην οποία αρθρογραφούσαν κάποιοι από τους σημαντικότερους Γάλλους αριστερούς λόγιους της περιόδου αυτής. Εντούτοις, το 1947 παραιτήθηκε σε συνέχεια διαφωνιών που υπήρχαν ανάμεσα σε εκείνον και τη συντακτική ομάδα της εφημερίδας.

Η λογοτεχνική του δραστηριότητα συνεχίστηκε. Πλέον, επιδόθηκε στον επονομαζόμενο «κύκλο της εξέγερσης», στον οποίο συμπεριλαμβάνεται το μνημειώδες μυθιστόρημά του, «Η Πανούκλα» (1947), αλλά και τα έργα «Η κατάσταση πολιορκίας» (1948), «Οι δίκαιοι» (1949), και «Ο επαναστατημένος άνθρωπος» (1951). Το τελευταίο του έργο πραγματευόταν έναν προβληματισμό σχετικά με φύση της ελευθερίας και της εξέγερσης και προσέγγιζε φιλοσοφικά την επαναστατική βία. Ο Ανρί Ζανσόν, με άρθρο του στο περιοδικό «Μοντέρνοι Καιροί» το 1952, χαρακτήρισε την εξέγερση του Καμύ ως «εκ προθέσεως στατική», με αποτέλεσμα ο τελευταίος να αντιδράσει και να συγκρουστεί με τον Ζαν Πωλ Σαρτρ.

Η πολιτική δράση του Καμύ δεν έπαψε. Ο ίδιος υποστήριζε πως, «Η πολιτική και η μοίρα της ανθρωπότητας διαμορφώνονται από ανθρώπους χωρίς ιδανικά και χωρίς μεγαλείο. Άνθρωποι που έχουν μεγαλείο μέσα τους δεν ασχολούνται με την πολιτική». Λίγα χρόνια αργότερα, και συγκεκριμένα το 1956, αναφέρθηκε στη χρεία επίτευξης «πολιτικής ανακωχής», σε μια περίοδο που ο πόλεμος συνεχιζόταν. Τη χρονιά εκείνη, ολοκλήρωσε και κυκλοφόρησε την «Πτώση», ένα μυθιστόρημα που από πολλούς έχει χαρακτηριστεί ως απαισιόδοξο. Ωστόσο, δεν παύει να αποτελεί μια συγκλονιστική εσωτερική εξομολόγηση και στην ουσία ένα φιλοσοφικό αφήγημα που εγείρει πλήθος συναισθημάτων και προωθεί την προσωπική ενδοσκόπηση του αναγνώστη. Η «Πτώση», μαζί με τον «Ξένο» και την «Πανούκλα», συμπληρώνει την τριλογία του Καμύ, που συνετέλεσε εν πολλοίς στην επιλογή του για το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Στις 4 Ιανουαρίου 1960, ενεπλάκη σε αυτοκινητιστικό ατύχημα στο (Πτι) Βιλμπλεβέν της Υόν. Ο θάνατος βρήκε τον Καμύ πρώιμα, σε ηλικία μόλις 47 ετών. Τραγική ειρωνεία αποτελεί η ρήση που είχε αναφέρει ο ίδιος στους φίλους του, σύμφωνα με την οποία «δεν υπάρχει τίποτα πιο σκανδαλώδες από τον θάνατο ενός παιδιού και τίποτα πιο παράλογο από τον θάνατο σε τροχαίο δυστύχημα». Η ταφή του πραγματοποιήθηκε στο Λουρμαρέν της Βωκλύζ.

Σημειώνεται πως, το 1955, ο Καμύ βρέθηκε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Αθήνα, ως επίσημος προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου για «Το μέλλον του ευρωπαϊκού πολιτισμού». Μάλιστα, τη διάλεξή του μαγνητοφώνησε ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Άξιο μνείας είναι το γεγονός πως, ο Καμύ, λίγα χρόνια νωρίτερα και συγκεκριμένα το 1949, είχε συνυπογράψει επιστολή συμπαράστασης στους καταδικασθέντες σε θάνατο αριστερούς. Ίδια ήταν η στάση του και μεταγενέστερα, αναφορικά με τους αγωνιστές της Κύπρου.

Ο Καμύ, σε ερώτηση μαθήτριας σχετικά με την ελευθερία, είχε απαντήσει πως, «Η άνευ όρων ελευθερία είναι το αντίθετο της ελευθερίας. Την άνευ ορίων ελευθερία μόνον οι τύραννοι μπορούν να την ασκούν. Ο Χίτλερ ήταν ένας σχετικά ελεύθερος άνθρωπος, ο μόνος άλλωστε από όλη την Αυτοκρατορία του. Αλλά αν θέλουμε να ασκήσουμε μια αληθινή ελευθερία, αυτή δεν μπορεί να ασκηθεί μόνο προς το συμφέρον τού ατόμου που την ασκεί. Η ελευθερία είχε πάντα ως όριο την ελευθερία των άλλων».

panoukla texnesplus1 

Από την παράσταση στο θέατρο 104

Τον φετινό χειμώνα, το φιλοθεάμον κοινό της Αθήνας, θα μπορέσει να παρακολουθήσει την «Πανούκλα» του Καμύ στο Θέατρο 104, σε σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη. Το κείμενο αυτό είναι καθόλα επίκαιρο. Με τον συμβολικό τρόπο που προσεγγίζει την πανούκλα, καταφέρνει να στηλιτεύσει τα απολυταρχικά καθεστώτα, και μάλιστα αναφερόμενος σε μια εποχή που ο ναζισμός αναδυόταν και έμελλε να στιγματίσει για πάντα την ανθρωπότητα. Παράλληλα, ο Καμύ διεισδύει στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής, αναδεικνύοντας συναισθήματα και συμπεριφορές και, το δίλημμα ανάμεσα στη ματαιότητα της ύπαρξης και τη συνέχιση της ζωής.

 

Διαβάστε επίσης:

Είδα Την «Πανούκλα», Σε Σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη

 

 

 

Από τη Μαρία Κακαλή

Παγκόσμια ημέρα των ζώων η σημερινή κι είναι μια ευκαιρία να θυμηθούμε βιβλία που πραγματεύτηκαν τη σχέση του ανθρώπου με τα πλάσματα αυτά. Ωστόσο, είναι σημαντικό να επισημανθεί πως, όσον αφορά την ενήλικη Λογοτεχνία, τέτοιες θεματικές δεν ήταν συνήθεις στο παρελθόν, συγκριτικά με την αντίστοιχη παιδική ή εφηβική. Για ποιο λόγο συνέβαινε αυτό, είναι άξιο απορίας, καθώς σύγχρονες επιστημονικές μελέτες έχουν καταδείξει τα οφέλη από την επαφή με τα ζώα για τους ανθρώπους κάθε ηλικίας και όχι μόνο για τα παιδιά.

Από την άλλη πλευρά, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες, συγγραφείς ανά τον κόσμο έχουν επιδοθεί στην ανάδειξη της σύνδεσης του ανθρώπου με το ζωικό βασίλειο και εν γένει τον φυσικό κόσμο. Ας μην ξεχνάμε πως, σταδιακά μεταβλήθηκε και η οπτική απέναντι στα ζώα, τα οποία μέχρι πρότινος αποτελούσαν ένα ακόμη «εργαλείο» για την εκτέλεση των αγροτικών εργασιών, και όχι μόνο, που «όφειλαν» να υπομείνουν τα πάντα και να είναι ευχαριστημένα με λίγο νερό και τροφή.

Ευτυχώς, ο κόσμος αλλάζει και κάθε παρέκκλιση ή καταπάτηση των δικαιωμάτων των ζώων, τιμωρείται με τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο, όπως ορίζεται από τον νόμο. Σήμερα, η πλειοψηφία των ανθρώπων αντιμετωπίζει τα ζώα με ευαισθησία και αυτό συντελεί κατ’ επέκταση και στη συχνότερη σύνθεση και κατά συνέπεια ανάγνωση τέτοιων ιστοριών.

m5058428pp 9789600514605

Ένα κλασικό μυθιστόρημα της νεανικής Λογοτεχνίας, αποτελεί ο «Μάγκας» της Πηνελόπης Δέλτα. Η πλοκή εξελίσσεται στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα και πρωταγωνιστής είναι ένας σκύλος, ο Μάγκας, που ζει με μια πλούσια οικογένεια Ελλήνων. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση που έχει επιλεχθεί από τη συγγραφέα, ενισχύει την αποτύπωση των ανθρωπόμορφων χαρακτηριστικών στον σκύλο. Ο Μάγκας, όντας καλομαθημένος, θεωρεί τον εαυτό του γνήσιο Έλληνα και ίδιο με τους ανθρώπους της οικογένειας, καθώς, όπως πιστεύει, βιώνουν τα ίδια συναισθήματα και αντιλαμβάνονται τα ίδια πράγματα. Η επιθυμία του για περιπλάνηση, θα τον φέρει σε επαφή με τον Αφράτο, ένα κοκαλιάρικο και αδέσποτο σκύλο, ο οποίος θα γίνει αφορμή για την αλλαγή του Μάγκα και τη διαμόρφωση ενός νέου χαρακτήρα, πιο καλοσυνάτου και ευγνώμονα για ό,τι του προσφέρεται. Το έργο της Πηνελόπης Δέλτα, αν και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1937, στην πραγματικότητα μεταλαμπαδεύει διαχρονικά μηνύματα.

Επιπλέον, όσον αφορά την παιδική Λογοτεχνία, η Καλλιόπη Σφαέλλου έχει επιδοθεί στη συγγραφή πολλών ιστοριών με κεντρικούς ήρωες τα ζώα. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η «Ιστορία του Φιρφιρή» (1973), ενός γάιδαρου, ο οποίος διερωτάται σχετικά με το είδος του γαϊδάρου, στο οποίο επιβιβάζονται οι άνθρωποι και πηγαίνουν στη δουλειά τους. Στο μυθιστόρημα αυτό, ξετυλίγεται η σύνδεση των ανθρώπων με τα συγκεκριμένα τετράποδα ζώα. Συγκινητικό είναι το δέσιμο του Φιρφιρή με τον Παντελή, τον μικρό γιο του αφεντικού του, τον οποίο και σώζει από πνιγμό. Ο γάιδαρος παρεμβαίνει και σε διάφορα άλλα συμβάντα. Πιο συγκεκριμένα, μεταφέρει εγκαίρως το αφεντικό του στο χωριό για να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες ύστερα από το δάγκωμα του φιδιού και τρώει το γραμμάτιο που αντιστοιχεί στα χρέη της οικογένειας. Εν τέλει, ο Φιρφιρής αποδίδεται στον δανειστή ως αντάλλαγμα και βρίσκεται να συμβιώνει με έναν σκύλο, τον Μούργο. Προσπαθώντας να ξεφύγει από αυτόν, βρίσκει καταφύγιο στο δάσος και εν συνεχεία επιστρέφει στην οικογένεια του Παντελή. Προκειμένου να μην γίνει αντιληπτή η επιστροφή του, σκαρφίζεται ένα σωρό τρόπους, ώστε όλοι να πιστέψουν πως πρόκειται για καινούριο γάιδαρο. Με ένα ακόμη τέχνασμα, φροντίζει να ρίχνει λίπασμα στο χωράφι του αφεντικού, με αποτέλεσμα αυτό να αναπτυχθεί και να καταστεί τουριστικό θέρετρο. Επίσης, η συμβολή του στην ανεύρεση των χαμένων παιδιών της οικογένειας, είναι καθοριστική. Τα αφεντικά για να τον ευχαριστήσουν, του αγοράζουν ένα ψάθινο καπέλο για τον ήλιο.

Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούσε παρά να γίνει λόγος για τον «Μικρό Πρίγκιπα» του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Η πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου ανάγεται στο 1943 και πραγματοποιήθηκε στα γαλλικά, φέροντας τον τίτλο «Le Petit Prince». Η φιλική σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον μικρό πρίγκιπα και την αλεπού, έχει μαγέψει χιλιάδες αναγνώστες κάθε ηλικίας ανά τον κόσμο κι έχει αποτελέσει αντικείμενο έμπνευσης για πολλούς καλλιτέχνες. Έχει αναδειχθεί ως το πιο πολυδιαβασμένο παιδικό βιβλίο διεθνώς. Ο συγγραφέας κατάφερε με το έργο αυτό, εκτός των άλλων, να μετουσιώσει ένα ύπουλο και πονηρό ζώο, σύμφωνα με τον τρόπο που έχει παγιωθεί στην ανθρώπινη συνείδηση, την αλεπού, σε ένα δάσκαλο για τον μικρό πρίγκιπα. Ειδικότερα, η αλεπού τού μαθαίνει πως, «Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά, την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν», «Είναι ο χρόνος που έχεις ξοδέψει για το τριαντάφυλλό σου, που κάνει το τριαντάφυλλό σου τόσο σημαντικό», «Γίνεσαι υπεύθυνος, για πάντα, για ό,τι εξημερώνεις».

pi

Επίσης, «Η ζωή του Πι» του Γιαν Μαρτέλ αποτελεί ένα πολυδιαβασμένο βιβλίο με αναφορές στο ζωικό βασίλειο. Η αλληγορική διάσταση των κεντρικών ηρώων, πέραν του Πι, δυσκόλεψε την αποδοχή του έργου από τους εκδοτικούς οίκους, γεγονός που ανάγκασε να τον συγγραφέα να προσεγγίσει έξι από αυτούς, μέχρις ότου καταφέρει να επιτύχει την κυκλοφορία. Παρόμοιες δυσκολίες αντιμετώπισε και η κινηματογραφική απόδοση της ιστορίας. Οι αναγνώστες του βιβλίου γνωρίζουν τον Πι, ένα αγόρι που διατηρεί ζωολογικό κήπο με την οικογένειά του στην Ινδία. Η περιπέτεια ξεκινά όταν το πλοίο που μεταφέρει εκείνους και τα ζώα στον Καναδά, όπου επιθυμούν να μεταναστεύσουν. Ο Πι καταλήγει σε μια βάρκα με συνεπιβάτες μια ζέβρα, μια ύαινα, έναν ουραγκοτάγκο και μια βασιλική τίγρη της Βεγγάλης. Πώς μπορεί να συνυπάρξει με τόσο άγρια ζώα και τι μπορεί να κάνει για να ικανοποιήσει το ένστικτο της επιβίωσης;

OIP

«Το χρονικό ενός πολυταξιδεμένου γάτου» της Χίρο Αρικάουα αποτελεί ένα σύγχρονο μυθιστόρημα, που διεισδύει στην καρδιά των αναγνωστών και αναδύει τρυφερά συναισθήματα και συγκίνηση. Η ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από τη ζωή ενός αδέσποτου γάτου στο Τόκιο, που αγαπούσε την ελευθερία του και δεν θα την αντάλλασε για τίποτα. Ωστόσο, ένα ατύχημα τον αναγκάζει να ζήσει σε ένα διαμέρισμα με τον Σατόρου, τον άνθρωπο που τον περιποιείται και τον φροντίζει. Ο Σατόρου του δίνει και το νέο του όνομα, Νάνα. Μια πενταετία αργότερα, ο Νάνα ξεκινά ένα ταξίδι για να συναντήσει τους παλιούς του φίλους. Είναι, όμως, αυτός ο πραγματικός λόγος του ταξιδιού του; Η Χίρο Αρικάουα συνέθεσε ένα αλληγορικό μυθιστόρημα, με σκοπό να αναδείξει αφενός τις ανθρώπινες σχέσεις και αφετέρου τη σύνδεση των ανθρώπων με τα ζώα. Είναι αλήθεια, άραγε; Τα ζώα έχουν συναισθήματα;

 

Η Μπριτ-Μαρί δεν μπορεί να ανεχτεί την ακαταστασία. Όπως πιστεύει, ακόμη και «τα κουτάλια και τα μαχαιροπίρουνα πρέπει να είναι τοποθετημένα στο συρτάρι τους με τον συνηθισμένο τρόπο, γιατί η ίδια η ζωή πρέπει να κυλάει με τον συνηθισμένο τρόπο. Οι συνηθισμένες ζωές είναι ευπαρουσίαστες· καθαρίζεις την κουζίνα σου, φροντίζεις τα παιδιά σου, συγυρίζεις το μπαλκόνι σου». Η ηρωίδα του Φρέντρικ Μπάκμαν, του πιο γνωστού συγγραφέα της Σουηδίας, θα σε κάνει να αναλογιστείς πόσο συνηθισμένη είναι η δική σου ζωή και πόσο βαθιά έκρυψες τελικά τα παιδικά σου όνειρα και τις επιθυμίες.

Το αναγνωστικό κοινό του Μπάκμαν έχει μαγευτεί από τα ιδιαίτερα μυθιστορήματά του και κυρίως τους χαρακτήρες που αναδεικνύει. Η σκιαγράφηση των χαρακτήρων του ακολουθεί ένα συγκεκριμένο μοτίβο, καθώς πρόκειται για απλούς ανθρώπους, με παραξενιές που προκαλούν πολλάκις γέλιο και ενίοτε αμηχανία.

Η Μπριτ-Μαρί είναι μια κοινή και συνάμα αλλιώτικη γυναίκα που διανύει τη δεκαετία των 60. Διαβάζοντας την ιστορία της, πολλές φορές θα σκεφτείς πως θα ήθελες να είναι φίλη σου. Η Μπριτ-Μαρί έμαθε στη ζωή της να σκέφτεται λογικά και μετρημένα και να έχει τάξη στην καθημερινότητά της, χωρίς να παρεκκλίνει από τους τύπους, και προπάντων… από τη λίστα της! Στην αρχή μπορεί να την αντιπαθήσεις ή να καταλήξεις στη διαπίστωση πως θα την απέφευγες κάθε φορά που θα τη συναντούσες. Ο λόγος της, ίσως, να σου φανεί κυνικός και κυριολεκτικός, κάτι που αντιδιαστέλλεται στη νοοτροπία της σύγχρονης κοινωνίας, που δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να ειρωνεύεται και να μιλάει προσβλητικά. Όμως, η Μπριτ-Μαρί δεν ειρωνεύεται και, προς Θεού, δεν έχει λόγο να σε κρίνει ούτε να επέμβει στα προσωπικά σου ζητήματα. Στο τέλος, σίγουρα θα της έλεγες «χάρηκα για τη γνωριμία».

Στην αρχή του βιβλίου, ενδεχομένως η ιστορία να σου φανεί κοινότυπη. Μια γυναίκα που ζούσε ανέκαθεν στη σκιά του συζύγου της, φρόντιζε τα παιδιά από τον προηγούμενο γάμο του, υπέμενε τις συνήθειές του και δεν άκουσε ποτέ έναν γλυκό και επιδοκιμαστικό λόγο. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ζούσε μαζί του, υποπτευόμενη πως την απατά. Και κάπως έτσι, στα 63 της συνειδητοποιεί πως πρέπει να ξεκινήσει μια καινούρια ζωή και να εργαστεί.

R

Ο χαρακτήρας της Μπριτ-Μαρί που έπλασε ο Μπάκμαν, ήταν καθοριστικός, ώστε η ιστορία να ξεφύγει από την κοινοτυπική της διάσταση και να μεταλαμπαδεύσει τα μηνύματα που επιθυμεί. Πολλές φορές θα αναρωτηθείς αν έχεις κοινά με την ηρωίδα. Ακόμη και οι ψυχαναγκασμοί της - όχι η Μπριτ-Μαρί δεν έχει εμμονές - θα αγγίξουν ένα κομμάτι του εαυτού σου και θα σε κάνουν να χαμογελάσεις.

Η γυναίκα αυτή αγωνίστηκε με έναν ιδιότυπο και ακούσιο τρόπο για να κερδίσει τη θέση της στην τοπική κοινωνία του Μποργ, ενός χωριού ξεχασμένου από θεούς και ανθρώπους. Η ίδια, πάλεψε μέσα της για να αποδεχθεί τα συναισθήματα και τους δεσμούς που ανέπτυξε με τους κατοίκους της περιοχής και να συνειδητοποιήσει πως οι λίγες ημέρες που έζησε εκεί, ήταν αρκετές για να μην ξαναγυρίσει στην παλιά της ζωή.

Η Μπριτ-Μαρί, αν και στην αρχή αναγκάστηκε, εν συνεχεία επέλεξε να διαφοροποιήσει το καθημερινό πρόγραμμά της, ακόμη και να γίνει η «κόουτς» της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας. Η εμπλοκή της ηρωίδας στο συγκεκριμένο άθλημα, θα σε κάνει, αν όχι να αγαπήσεις το ποδόσφαιρο, αν μη τι άλλο να παρακολουθήσεις έναν αγώνα και να νιώσεις την καρδιά σου να χτυπά δυνατά κάθε φορά που η «στρογγυλή θεά» προσεγγίζει το τέρμα. Τώρα, αν θα ταχθείς υπέρ της Λίβερπουλ ή όχι, είναι δικό σου θέμα, και όπως αποφεύγει να κάνει και η Μπριτ-Μαρί, έτσι κι εγώ δεν θα σε κρίνω…

Με την ιστορία αυτή, ο Μπάκμαν αποτυπώνει γλαφυρά την ανάγκη και το δικαίωμα των ανθρώπων να έχουν δεύτερες ευκαιρίες. Το γεγονός πως επέλεξε μια γυναίκα στην ηλικία των 63 ετών ως βασική ηρωίδα, ενισχύει την πεποίθηση πως ποτέ δεν είναι αργά για να αποκτήσεις αυτό που επιθυμείς, που είχες επί μακρόν κρυμμένο στα μύχια της ψυχής σου και που, πάνω απ’ όλα, αξίζεις.

Τα μυθιστορήματα του Μπάκμαν έχουν πουλήσει συνολικά πάνω από εφτά εκατομμύρια αντίτυπα ανά τον κόσμο και έχουν μεταφραστεί σε σαράντα τέσσερις γλώσσες. Ο ίδιος, όπως έχει αναφέρει σε συνέντευξή του, δεν ονειρεύτηκε ποτέ να γίνει συγγραφέας. Αυτό που ήθελε, ήταν απλώς να γράφει. Κι όμως, κατάφερε με αριστοτεχνικό τρόπο να πλάσει ιστορίες κωμικές και συνάμα συγκινητικές. Οι ήρωές του έχουν ελαττώματα και αδυναμίες, είναι όπως όλοι άνθρωποι που βλέπεις γύρω σου, διασκεδαστικοί και κουραστικοί, αισιόδοξοι και ανασφαλείς, χαριτωμένοι και ανιαροί.

«Η Μπριτ-Μαρί ήταν εδώ», και θα είναι πάντοτε εδώ για να σου θυμίζει πως πότε-πότε μπορείς να ξεφεύγεις από τη συμβατική ζωή σου, ακόμα κι αν καθετί που επιλέξεις, δεν εξηγείται με τη λογική. Άλλωστε, δεν χρειάζεται όλα να υπόκεινται σε μια εξήγηση. Και πού ξέρεις… μπορεί μια μέρα να αποφασίσεις να ζήσεις σε ένα Μποργ αυτού του κόσμου ή να φτάσεις με το αυτοκίνητο στο Παρίσι! Η επιλογή να είσαι ευτυχισμένος θα είναι πάντοτε δική σου…

Από τη Μαρία Κακαλή

 

Ο ποιητής Τόμας Στερνς Έλιοτ, γνωστός στο αναγνωστικό κοινό ως T.S. Eliot, γεννήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 1888 στο Σαιντ Λιούις στο Μιζούρι. Ήταν το έκτο παιδί οικογένειας Αγγλοαμερικανών. Ο πατέρας ήταν δεινός επιχειρηματίας και η μητέρα του εργαζόταν ως εκπαιδευτικός και παράλληλα ασχολούταν με την ποίηση.

 

106883 ts eliot 014

Η ζωή του

Ο Τόμας γεννήθηκε με συγγενή διπλή κήλη, γεγονός που τον ανάγκασε να φοράει ειδικό επίδεσμο επί σειρά ετών. Παρακολούθησε μαθήματα αρχικά σε τοπικό σχολείο και εν συνεχεία στην «Ακαδημία Σμιθ» του Σαιντ Λιούις, προκειμένου να προετοιμαστεί για την εισαγωγή του στο Πανεπιστήμιο Ουάσιγκτον στο Μιζούρι, του οποίου συνιδρυτής ήταν ο παππούς του, ένας ουνιταριστής κληρικός. Σημειώνεται πως, ο Τόμας δεν πρόλαβε να τον γνωρίσει, καθώς απεβίωσε ένα χρόνο πριν τη γέννησή του. Διδάχθηκε ελληνικά. λατινικά, γαλλικά, γερμανικά, αρχαία ιστορία και αγγλική φιλολογία. Αργότερα, φοίτησε στο εκπαιδευτικό ίδρυμα της ιδιωτικής Ακαδημίας Μίλτον στη Βοστόνη, ενώ μετά από επιτυχείς εξετάσεις τον Ιούνιο του 1906, πέρασε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στο Χάρβαρντ, συμμετείχε σε όλους τους πανεπιστημιακούς συλλόγους. Παράλληλα, διατέλεσε μέλος του συμβουλίου του περιοδικού «The Harvard Advocate». Τρία χρόνια μετά, ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στην αγγλική φιλολογία. Τότε συναναστράφηκε τον Αμερικανό συγγραφέα Κόνραντ Άικεν, τον διακεκριμένο ποιητή και φιλόσοφο Τζωρτζ Σανταγιάνα και τον καθηγητή Ίρβινγκ Μπάμπιτ. Το 1910 ταξίδεψε στην Ευρώπη και μελέτησε γαλλική φιλολογία στο Παρίσι, όπου και παρακολούθησε τις διαλέξεις του Ανρί Μπερξόν.

Το 1911 συνέχισε τις σπουδές του στο Χάρβαρντ, ως διδακτορικός φοιτητής του φιλοσοφικού κλάδου πλέον και, ασχολήθηκε με την ανατολική θρησκεία, μελετώντας παράλληλα τη σανσκριτική διάλεκτο. Ωστόσο, σύντομα στράφηκε προς την παραδοσιακή φιλοσοφία. Τρία χρόνια αργότερα, επέστρεψε Merton College της Οξφόρδης, προκειμένου να ολοκληρώσει τη διατριβή του. Τον Αύγουστο του 1914, ο Έλιοτ αφίχθη στο Λονδίνο και συνδέθηκε με τον Έζρα Πάουντ, ο οποίος θαύμαζε τα μέχρι τότε έργα του, με αποτέλεσμα να προωθεί τη φήμη σε άλλους σημαντικούς Λογοτέχνες.

Το 1915 γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του, Βίβιεν Χέι-Γουντ, την οποία και νυμφεύτηκε κρυφά από τους γονείς του. Την άνοιξη του 1916, ο Έλιοτ ολοκλήρωσε

τη διατριβή του, με τίτλο «Experience and the Objects of Knowledge in the Philosophy of F.H. Bradley», επιθυμώντας παράλληλα να σταδιοδρομήσει ακαδημαϊκά στη φιλοσοφία, παρά τις ενστάσεις των γονέων του. Οικονομικοί λόγοι τον υποχρέωσαν να εργαστεί στην τράπεζα Lloyds. Το πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε εκ γενετής και άλλες συγκυρίες, ανέστειλαν τη συμμετοχή του στον Μεγάλο Πόλεμο ή την τοποθέτησή του σε κάποια στρατιωτική υπηρεσία.

Οι πολλές επαγγελματικές και λογοτεχνικές του υποχρεώσεις συγκεράστηκαν με τα οικογενειακά προβλήματα που αντιμετώπιζαν αυτός και η σύζυγός του, με αποτέλεσμα να στραφεί για βοήθεια στον ψυχαναλυτή δρ. Βιτόζ, στη Λωζάννη.

Η κρίση που βίωνε στον γάμο του με την Βίβιεν, επέφερε το διαζύγιό τους στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Σημειώνεται πως, η πρώην σύζυγός του πέθανε το 1947, ούσα σε ψυχιατρική κλινική του Λονδίνου. Ο Έλιοτ άφησε μια σειρά επιστολών, οι οποίες αποκαλύπτουν την παράλληλη μυστική σχέση που διατηρούσε επί δεκαεπτά συναπτά έτη με την έμπιστή του και δασκάλα, Χέιλ, η οποία προκειμένου να τον εκδικηθεί σε συνέχεια της άρνησής του να την νυμφευθεί, έφερε στο φως της δημοσιότητας τα γράμματα. Αν και πολλοί υποστηρίζουν πως, στο πρόσωπο της Χέιλ είχε βρει τη μούσα του, μια μερίδα μελετητών, εστιάζοντας σε μια από τις επιστολές του, τάσσεται υπέρ της άποψης πως μια φυσική και ολοκληρωμένη σχέση με τη γυναίκα που είχε ερωτευτεί ο Έλιοτ, θα οδηγούσε σε κατακερματισμό της ποιητικής του υπόστασης.

Το 1957 προχώρησε στη μυστική σύναψη ενός νέου γάμου, αυτού με την πρώην γραμματέα του Βάλερι Φλέτσερ. Τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπισε τα επόμενα χρόνια, τον καταπόνησαν. Απεβίωσε από εμφύσημα στις 4 Ιανουαρίου 1965, στο Κένσιγκτον του Λονδίνου. Ο ίδιος είχε ζητήσει να αποτεφρωθεί η σωρός του και να εναποτεθεί στο Ιστ Κόκερ, χωριό των προγόνων του.

498496

Το έργο του

Οι συγγραφικές του ικανότητες ήταν διακριτές ήδη από τη νεαρή του ηλικία. Μάλιστα, ο ίδιος είχε προχωρήσει στην επιμέλεια και την έκδοση ενός περιοδικού ποικίλης ύλης, με τίτλο «The Fireside», ενόσω φοιτούσε στην «Ακαδημία Σμιθ». Το 1910 συνέγραψε τα σημαντικότερα έργα της νεανικής του ποίησης, «The Love Song of J. Alfred Prufrock» και «Portrait of a Lady». Αν και αρχικά ο Έλιοτ ξεκίνησε να εργάζεται ως εκπαιδευτικός στη μέση εκπαίδευση, σύντομα και ύστερα από παρότρυνση του Μπέρτραντ Ράσελ, επιδόθηκε στην εκπόνηση κριτικών κειμένων στα περιοδικά «International Journal of Ethics» και «New Statesman». Ωστόσο, σε

σύντομο χρονικό διάστημα, εκδόθηκε η πρώτη του συλλογή και απασχολήθηκε ως βοηθός εκδότη στο περιοδικό «Egoist».

Το 1922 δόθηκε σε κυκλοφορία το ποίημά του «Έρημη Χώρα», το οποίο αντικατόπτριζε τη ματαιότητα της σύγχρονης ζωής. Το ίδιο έτος, ο ίδιος ξεκίνησε την έκδοση του περιοδικού «Criterion», αποσκοπώντας στην προβολή του έργου σπουδαίων Ευρωπαίων Λογοτεχνών. Ανάμεσα στους συνεργάτες του συγκαταλέγονται κάποιοι από τους σημαντικότερους συγγραφείς και λόγιους της εποχής, όπως ο Λουίτζι Πιραντέλο, η Βιρτζίνια Γουλφ και ο Πωλ Βαλερύ.

Η θρησκευτική του πίστη, τον οδήγησε προς την Αγγλικανική Εκκλησία. Ο Έλιοτ βαφτίστηκε εν κρυπτώ. Μάλιστα, η επιλογή του αυτή έγινε διακριτή και στα κείμενα που εξέδιδε μέσω του «Criterion», τα οποία ως επί το πλείστον αποτελούσαν ηθικολογικές παρά καλλιτεχνικές ερμηνείες και προσεγγίσεις ποικίλων δημόσιων ζητημάτων. Ωστόσο, πολλοί οικείοι του αντιμετώπισαν με δυσπιστία αυτή του τη μεταστροφή. Τον χειμώνα του 1922 αναγνωρίστηκε ως Βρετανός πολίτης, ενώ παράλληλα αναδεικνυόταν και εκπρόσωπος των αγγλικών Γραμμάτων.

Αργότερα και παρά τις αλλαγές στην προσωπική του ζωή, επιδόθηκε στη συγγραφή των πρώιμων θεατρικών του έργων, με τίτλο «The Rock» και «To Φονικό στην Εκκλησιά». Ακόμη, το 1938, δόθηκαν στην κυκλοφορία οι συλλογές «Essays Ancient and Modern» και «Collected Poems 1909-1935». Η ποίησή του τον ανέδειξε σε μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του πολιτισμού του 20ού αιώνα και ειδικότερα του μεταμοντερνικού κινήματος. Το 1948 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ενώ ακολούθησαν και άλλες σημαντικές βραβεύσεις. Ωστόσο, ο Έλιοτ ήταν ανήσυχος για τη μετέπειτα πορεία του και τη διατήρηση της φήμης που είχε αποκτήσει. Η ανασφάλειά του ήταν έκδηλη στα περισσότερα από τα έργα του, ακόμη και στα πρώιμα.

Η ποιητική αλλά και γενικότερα η συγγραφική παραγωγή του Έλιοτ, επηρεάστηκε εν πολλοίς από τα ιστορικά γεγονότα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τις επιπτώσεις που αυτός προκάλεσε σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο. Αυτός ήταν και ο λόγος που τον οδήγησε να επιστρέψει στο παρελθόν και την παράδοση. Ο ίδιος τασσόταν υπέρ της άποψης πως, η ποίηση προορίζεται μόνο για την πνευματική ελίτ. Ο Γιώργος Σεφέρης επηρεάστηκε και ασχολήθηκε με το έργο του Έλιοτ, μεταφράζοντας την «Έρημη Χώρα» του στα ελληνικά.

«…Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας

Μες απ’ την πεθαμένη γη τις πασχαλιές, σμίγοντας

Θύμηση κι επιθυμία, ταράζοντας

Με τη βροχή της άνοιξης ρίζες οκνές…»

Ο Σεφέρης, μάλιστα, εξέφραζε τον θαυμασμό του στον ποιητή αλλά και τη σημαντικότητα του έργο του: «…θα ήθελα, αν είχα την άδεια, να παρακινήσω τον αναγνώστη να προσπαθήσει να χαρεί την ποίηση του Έλιοτ με όλες τις ικανότητες που έχει για να χαρεί την ποίηση και με τα συναισθήματα που έχει μέσα του, έστω και αν δεν συμπίπτουν διόλου με τα συναισθήματα του Έλιοτ».

 

1f1aaa46d7e02f0dfb763b6a13879d97

Ελληνικές μεταφράσεις των έργων του:

· Τέσσερα κουαρτέτα: Ένα μήνυμα για το μέλλον της ανθρωπότητας, μετάφραση Έφη Αθανασίου, Αθήνα: Ίκαρος, 2002. · T. S. Eliot, μετάφραση Παυλίνα Παμπούδη, επιμέλεια σειράς Παυλίνα Παμπούδη, Αθήνα : Printa, 2002.

· Δεν είναι η ποίηση που προέχει: Δοκίμια για την ποίηση και τους ποιητές, μετάφραση Στέφανος Μπεκατώρος, Αθήνα: Πατάκης, 2003.

· Ποιήματα 1909-1962 = Collected poems 1909-1962, μετάφραση Αλκή Τσελέντη, Αθήνα: Δωδώνη, 2004

· Δέκα χορικά απ’ το «Βράχο», μετάφραση Ε. Ν. Μόσχος. – 3η έκδ. – Αθήνα: Ίκαρος, 2005. · Δάντης: Θεία Kωμωδία και Νέα Zωή, μετάφραση Στέφανος Μπεκατώρος, Αθήνα: Πατάκη, 2005. · Το εγχειρίδιο πρακτικής γατικής του γερο-Πόσουμ, μετάφραση Παυλίνα Παμπούδη, Γιάννης Ζέρβας. – 2η έκδ. – Αθήνα: Άγρα, 2005. · Η ρημαγμένη γη = The waste land , μετάφραση Κλείτος Κύρου – 2η έκδ. – Αθήνα: Ύψιλον, 2006.

· Η Έρημη Χώρα και άλλα ποιήματα, Εισαγωγή, Σχόλια, Μετάφραση Γ. Σεφέρη.

Από τη Μαρία Κακαλή

Από τα σπλάχνα του ελληνικού πολιτισμού του 20ού αιώνα, γεννήθηκαν δεκάδες δημιουργοί, των οποίων η τέχνη αποτελεί παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. ¨Όμως, Θέ μου, τι να σκέφτηκες τάχα όταν έφερες κοντά το αμάραντο ρόδο του Οδυσσέα και το μενεξεδένιο πεντάγραμμο του Μίκη…. Τι σκοπό να είχες, άραγε, όταν παρέδιδες στα χέρια του λαού σου αυτό το απαύγασμα της Τέχνης, που τίποτα άλλο δεν θυμίζει παρά Ελλάδα

Ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Μίκης Θεοδωράκης έχουν περάσει στην αιωνιότητα, η λήθη, όμως, δεν είναι δυνατόν να τους αφορά. Κι αυτό γιατί άφησαν κληροδότημα το τεράστιο έργο τους. Ανάμεσα σε αυτό, το «Άξιον Εστί», που έμελλε να συνδεθεί με τη νεότερη ελληνική ιστορία και τους αγώνες για τη δημοκρατία και την ελευθερία.

Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους της Γενιάς του ’30. Το έργο του ταλαντευόταν ανάμεσα στις επαναστατικές ιδέες και τα χαρακτηριστικά του μοντέρνου ρεύματος. Το θεόπνευστό ταλέντο του, ίσως μικρή λέξη για ν’ αποδώσει την ιδιαίτερη ποιητική του, ήταν αρκετό για να επιφέρει την ισορροπία αυτών των δύο αντίθετων κόσμων. Το «Άξιον Εστί» υπήρξε, όπως ο ίδιος είχε πει στον Μίκη Θεοδωράκη, το έργο της ζωής του.

Άξιο μνείας είναι το γεγονός πως, αν και οι στίχοι του ταυτίστηκαν με την εποχή της δικτατορίας και τον αγώνα για την απελευθέρωση, στην πραγματικότητα, ο Ελύτης το συνέγραψε κατά τη διαμονή του στην Ευρώπη, με αφορμή την περίοδο 1948-1951, τα βιώματα του πολέμου, της γερμανικής κατοχής, του αντιστασιακού κινήματος και του εμφυλίου.

Ο Ελύτης προσέγγισε τον Θεοδωράκη, ζητώντας του να μελοποιήσει το έργο που τόσα χρόνια επεξεργαζόταν, έχοντας προηγουμένως εκφράσει τον θαυμασμό του προς το πρόσωπό του και τη δεινότητα με την οποία είχε συνθέσει τον «Επιτάφιο». Ο ποιητής απέστειλε το έργο του στο Παρίσι, όπου θα βρισκόταν ο Θεοδωράκης το επόμενο διάστημα, υποθέτοντας πως ο τελευταίος θα εμπνεόταν ένα ορατόριο, μια λειτουργία.

Ο συνθέτης επιδόθηκε αδιάλειπτα στη μελοποίηση των στίχων του Ελύτη, με αποτέλεσμα εντός μίας εβδομάδας να έχει ολοκληρώσει τη σύνθεση του έργου, πλην του τελευταίου μέρους, ήτοι του δοξαστικού. Όπως έχει αναφέρει ο Θεοδωράκης, η

διαδικασία της δημιουργίας συντελέστηκε σ’ ένα μικρό δωμάτιο στο Παρίσι, με τον ίδιο να τραγουδά ξανά και ξανά τους στίχους, μπροστά στη μικρή του Μαργαρίτα και την αγαπημένη του Μυρτώ. Ο μελοποιός ταλαντεύτηκε σχετικά με τη μορφή του έργου, καθώς ήθελε να συγκεράσει σε αυτό συμφωνική ορχήστρα, χορωδία και λόγιο τραγουδιστή και, συνάμα, να δημιουργήσει μια τέχνη που θα καταστεί οικεία και κατανοητή από το λαϊκό κοινό.

Ωστόσο, η παρουσίαση του έργου στην Ελλάδα έλαβε χώρα ύστερα από πολλά εμπόδια, τα οποία προκάλεσαν ακόμη και τη δυσπιστία του Ελύτη έστω και προσωρινή, σχετικά με την επιτυχή του έκβαση. Αρχικά, υπήρξαν περιορισμοί στους χώρους πραγματοποίησης των προβών. Πολλές ενστάσεις διατυπώθηκαν αναφορικά με την επιλογή του Γρηγόρη Μπιθικώτση. Μάλιστα, η διοίκηση του Ε.Ο.Τ. αντιτάχθηκε στη διεξαγωγή της συναυλίας στο Ηρώδειο, ζητώντας σθεναρά την αντικατάσταση του τραγουδιστή. Ο Θεοδωράκης, όμως, πεπεισμένος για την ορθότητα της επιλογής του, χρηματοδότησε ο ίδιος το έργο και το παρουσίασε στο Θέατρο Ρεξ-Κοτοπούλη τον Οκτώβριο του 1964, με συμμετέχοντες όχι μόνο τον Γρηγόρη Μπιθικώτση αλλά και τον Θόδωρο Δημήτριεφ και τον κορυφαίο Μάνο Κατράκη.

Αν και αρχικά οι αντιδράσεις του κοινού δεν ήταν ιδιαίτερα θερμές, στην πορεία, το μελοποιημένο «Άξιον Εστί» μετουσιώθηκε σε ένα μουσικό ταξίδι, στο οποίο οι νότες του Θεοδωράκη σε συνεπαίρνουν και σε οδηγούν στις εικόνες που με τόση μαεστρία και λυρισμό «ζωγράφισε» ο Ελύτης.

 

elitis

Ο ίδιος ο ποιητής γνώριζε εξαρχής πως ανέθεσε στον συνθέτη μια δύσκολη «αποστολή», δεδομένης της ιδιομορφίας της δομής του «Άξιον Εστί». Ο Ελύτης θαύμασε για ακόμη μία φορά τη δεξιοτεχνία και το ταλέντο του Θεοδωράκη.

Η απήχηση του έργου, ιδίως στις λαϊκές μάζες, ήταν πρωτοφανής. Ο συνθέτης, ευρισκόμενος στις Σέρρες, είδε με τα μάτια του το πλήθος των απλών ανθρώπων, των μεροκαματιάρηδων, που συνέρρεαν για να δουν την παράσταση ή να αγοράσουν τον δίσκο. Σημειώνεται πως, το εξώφυλλο του «Άξιον Εστί» φιλοτεχνήθηκε από τον Κώστα Τσαρούχη, ένας ακόμη καλλιτέχνης για τον οποίο είναι περήφανη η Ελλάδα.

Ο Θεοδωράκης τότε, αναλογίστηκε: «Άραγες υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό να κάνεις στη ζωή σου; Μήπως αυτό είναι η κορυφή;…».

Γιατί τάχα αυτό το έργο να είχε τόση απήχηση στον λαό; Ίσως επειδή κάθε του νότα και κάθε του στίχος πραγματώνει τη συγχρονία και τη διαχρονία της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας της ανθρώπινης υπόστασης. Δεν είναι ένα έργο ελληνικό, είναι πανανθρώπινο… Κάθε άνθρωπος σε τούτη τη γη, αποζητά τον «Πρωτομάστορά του μέσα στις πασχαλιές», έχοντας βιώσει χιλιάδες δεινά μέσα στα χρόνια και, ξέροντας πως, «ήρθαν ντυμένοι “φίλοι” αμέτρητες φορές οι εχθροί του».

Κι έτσι, λοιπόν, «με το λύχνο του άστρου, στο αγιάζι των λειμώνων», ψελλίζει μοναχός «πού να βρω την ψυχή μου, στους ουρανούς εβγήκα, στη μονή αυτού του κόσμου, το τετράφυλλο δάκρυ!».

1964 Αξιον Εστί 680x380

Ο Μίκης Θεοδωράκης απεβίωσε λίγες ημέρες πριν και έφερε στα χείλη μας ξανά και ξανά τα λόγια του Ελύτη. Οι φωνές ενώθηκαν και το «Άξιον Εστί» μετουσιώθηκε σε «Άξιος Εστί», για να αποτίσει φόρο τιμής σε έναν οικουμενικό Έλληνα που πραγμάτωσε με τη ζωή και την Τέχνη του, τον ελληνικό πολιτισμό και τον αγώνα για την ελευθερία. Η μελωδία του, πλεγμένη με τους στίχους του Ελύτη, θα θυμίζει πάντοτε πως είναι η «άνοιξη ακριβή» σε «αυτό τον κόσμο, τον μικρό, τον μέγα».

lisasmeni mpalarina

popolaros banner

Video

 

Ροή Ειδήσεων

sample banner

 

τέχνες PLUS

 

Ποιοι Είμαστε

Το Texnes-plus προέκυψε από τη μεγάλη μας αγάπη, που αγγίζει τα όρια της μανίας, για το θέατρο. Είναι ένας ιστότοπος στον οποίο θα γίνει προσπάθεια να ιδωθούν όλες οι texnes μέσα από την οπτική του θεάτρου. Στόχος η πολύπλευρη και σφαιρική ενημέρωση του κοινού για όλα τα θεατρικά δρώμενα στην Αθήνα και όχι μόνο… Διαβάστε Περισσότερα...

Newsletter

Για να μένετε ενημερωμένοι με τα τελευταία νέα του texnes-plus.gr

Επικοινωνία